Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

روحیـــۀ قـــومی PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط دکتور محمد فرید یونس   
جمعه ، 14 اسفند 1394 ، 06:02

دکتور محمد فرید یونسدوست و برادر بزرگوار جناب عرفان رازی یکی از گفتار های سید جمال الدین افغانی را در فیسبوک با دوستان شریک شده بودند و من هم آنرا در صفحۀ خود شریک شدم. نقل قول از سید افغانی چنین است «هر چه در یک جامعه تعصبات قومی و مذهبی شدید تر باشد آن جامعه از سعادت و آبادی بی بهره تر خواهد بود». بعد ازینکه من این نقل قول را شریک شدم و تا حال که این مضمون را می‌نویسم نزدیک به دو صد نفر آنرا «لایک» کرده‌اند، یکی دو تن از قوم پرستان غیر پشتون به ضدیت به قوم پشتون «کامنت» نوشتند غافل ازینکه ضدیت به یک قوم از نگاه اسلام گناه محسوب می‌شود و به ذات خود یک عمل فاشیستی است. از نگاه انتروپولوژی همه مردم افغانستان قوم پرست هستند نه یک قوم خاص. از نگاه اتنولوژی مخالفت به یک قوم، زبان، مذهب و نژاد همه غیر مدنی و غیر اخلاقی است. درین جای شک نیست که قدرت‌های سیاسی که توسط ایده قوم گرایی به وجود آمده‌اند در مقابل دیگر اقوام جفا کرده‌اند و آن‌ها به همین منظور به وجود آمده‌اند تا قوم خود را برتری بخشند و اما فراموش نباید کرد که یک عدۀ زیاد در نظام های قوم گرایی هستند که همیشه برای حفظ منافع خود با قوم گرایان همکاری میکنند و در موارد مختلف خود را خاموش گرفته‌اند . و این همکاری به گروه قوم گرا زیاد تر امکان استثمار در کشور ها را فراهم کرده است . برای روشن ساختن اذهان عامه لازم دیدم تا روحیۀ قوم پرستی را ازنگاه بشر شناسی تشریح کنم
قوم پرستی یا ترایبلیزم یک روحیه است و در ضدیت با مدنیت قرار میگیرد. یعنی کسی که قوم پرست است یک شخص مدنی، با اخلاق و عادل نیست. فارمول محور قوم پرستی (ت به طاقت سه است.) یعنی تعصب، تنگ نظری و تبعیض . دین مبین اسلام هر سه را محکوم می کند. ریشه ترایبلیزم یا قوم پرستی اتنو سنترزیم است. شخص اتنوسنتریک همیشه فکر می‌کند که همه فرهنگ او از دیگران بهتر است: نژاد او، زبان او، فرهنگ او، غذای او، غیرت و شهامت او، مذهب او، همه و همه از دیگر اقوام جهان بهتر است و این روحیه نه تنها سبب می‌شود تا یک شخص متعصب بار آید در عین زمان این تعصب او را بر می انگیزد تا عقاید و فرهنگ خود را به دیگران تحمیل کند. آنانیکه در استثمار قرار می‌گیرند در حالت دفاعی قرار میگیرند و این دفاع به حد می‌رسد که خود فاشیست می‌شوند و از راه مدنیت و عدالت خارج می شوند. یعنی از نگاه انتروپولوژی اوییکه قربانی استثمار است خود استثمار گر میشود. شخص قومی چنان در تعصب قومی غرق است که این درک را ندارد که خداوند همه اقوام را آفریده است و شامخ ترین قوم و یا مردم نزد خداوند با تقوی ترین است نه اینکه قوم و نژاد و زبان و مذهب او باشد. پیشوای اسلام درین زمینه می‌گوید که عرب به عجم بر تری ندارد به جز از تقوی
قوم پرستان قوم پرستی را تنها به زبان و نژاد خلاصه می‌کنند در حالیکه قوم پرستی یک روحیۀ سایکولوژیک است و ابعاد مختلف دارد و فوق‌العاده تباه کن است زیرا اساس اینکه انسان یک موجود آزاد خلق شده است و یک موجود خود اراده است، زیر شعاع قرار میدهد. حالا ابعاد مختلف آنرا خد مت شما تشریح می کنیم
آنانیکه روحیه قومی دارند دیگران را از خود پایین‌تر می‌بینند و این باعث حسادت و حتی انتقام می‌شود . اسلام هر دو حسادت و انتقام را نهی می‌کند
آنانیکه روحیه قومی دارند زنان را از خود پایین‌تر میدانند و در ارتکاب این گناه مردمان مذهبی به خاطر تفسیر غلط قرآن در قوم پرستی درجه یک هستند
مردمان قومی و قبایلی چون به آزادی بیان و کلام اعتقاد ندارند وقتی که شما به خاطر عدالت اجتماعی و تساوی حقوق صحبت می‌کنید مانند این است که در خانه زنبور سنگ زده اید. آن‌ها آرزو ندارند که حقیقت را بشنوند . بهترین مثال این موضوع قضیۀ فلسطین است. اگر شما به طرفداری عدالت در مورد قضیۀ فلسطین در آمریکا صحبت کنید شدید محکوم می شوید.
مردمان قومی زن را ملکیت خود میدانند و دوست ندارند اسم زن شان در حضور دیگران گرفته شود. در کشور های پیشرفته حتی نام خانوادگی زن را تغییر میدهند و به نام خود می کنند. در کشور های پسمانده اگر میخواهید که به امن زندگی کنید اسم همسراش را پرسان نکنید.
چون مردمان قومی اعتماد به نفس ندارند پس اخلاق ضعیف دارند. زود دیگران را متهم می‌کنند. حتی همسر خود را متهم به رابطه به یک مرد دیگر میکند اگر خلاف توقعات او عمل کند.
مردان که روحیۀ قومی دارند چون به اصل آزادی انسان اعتقاد ندارند، زنان خود را کنترل میکنند. تحصیل دانشگاهی نقشی درین مورد ندارد.
مردمان قومی به دو دسته مختلف تقسیم شده‌اند : سیکولر و مذهبی. آنانیکه سیکولر هستند قدرت طلب و مخالف دین هستند. چون مخالف دین هستند به برادری و برابری و مساوات اعتقاد ندارند. آنا نیکه مذهبی استند، دین را به منافع قومی خود تحلیل کرده‌اند و قوم پرستی را زیر لوای دین دامن میزنند. وهابی های عربستان بهترین مثال قوم پرستان مذهبی است که ناسیونالیزم عرب را به نام دین و سنت پیامبر تبلیغ میکند و از همین لحاظ موفق شده‌اند تا یک عدۀ نادان را جلب کنند. طور مثال آنانیکه وهابی شده‌اند، به نام سنت پیامبر لباس‌ های دراز زیاد تر به رنگ سفید می‌پوشند در حالیکه لباس در دین همان است که ستر عورت کند و فخر فروشی در آن نباشد و بس. به هر حال قوم پرست منافع قوم را بالا تر از دین می داند.
مردمان با روحیۀ قومی انتقام جو هستند. یکی از دلایل که طالبان در جنگ هستند روحیه انتقامجویانه شان است
مردمان که روحیۀ قومی و قبایلی دارند در وقت نکاح به دختر خود اجازه نه میدهند تا در عقد حضور داشته باشد در حالیکه بی بی فاطمه زهرا دختر گرامی پیشوای اسلام در عقد خود حضور داشت.
مردمان که روحیۀ قومی دارند مخصوصاً مذهبیون یهود و نصارای را کافِر خطاب میکنند در حالیکه قرآن ایشان را اهل کتاب‌خوانده است
یک روحیۀ دیگر قومی آن است که یک نفر با یک شخص مشکل پیدا میکند، همه خانواده با او قطع رابطه می کنند. همچنان اگر شما به مخالفت فکری قوم گرایان مطلبی را بگویید و یا بنویسید همه طرفداران قوم با شما قطع رابطه می‌کنند زیرا در قوم گرایی عدالت مطرح نیست. قوم گرا به آزادی عقل، تفکر، آزادی انسان، کرامت انسان منحیث یک موجود آزاد، سیکولر باشد و یا مذهبی باشد اعتقاد ندارد
در کشور های اسلامی، مذهبیون دین را به نفع قوم تعبیر و تفسیر کرده اند و یک اتحاد بزرگ بین قوم گرا و مذهبی را به وجود آورده اند. این اتحاد قوم پرستانه مذهبی و قومی باعث به میان آمدن و از رفتن قدرت‌های سیاسی شده است.
قوم گرا هرگز قدرت این را پیدا نه می‌کند تا ناسیونالیست شود زیرا او در حدود اتنوسنتریزم خود زندگی میکند نه ناسیونالیزم که همه ملت را احتوا کند و ملت‌ها از اقوام گوناگون ساخته شده است و اما قوم گرا فهم و درک این را ندارد. دانلد ترمپ کاندید ریاست جمهوری آمریکا از حزب جمهوریخواه از قوم گرایان امرکایی است. قوم گرا تنها در کشور های پسمانده نیست. کشور های پیشرفته صنعتی با تمام پیشرفت هنوز هم مدنی نشده اند. هیتلر در آلمان بزرگترین مثال آن است. صنعتی شدن مدنی شدن نیست
مردم قومی همیشه به زور متوصل میشوند و به مذاکره و تفاهم و مسایل مدنی اعتقاد ندارند
مردم قومی چون به آزادی و کرامت انسانی اعتقاد ندارند وقتیکه زن شان طلاق میخواهد آن زن را طلاق نه می دهند و زن را بی سرنوشت می سازند در حالیکه زن حق دارد طلاق بخواهد و مرد باید فوراً طلاق دهد.
شخص قوم گرا، سیکولر و مذهبی، چون مدنی نیست با عقاید خرافی پوچ و بی‌اساس زندگی میکنند و حتی کوشش می‌کنند تا مردم را با همان عقاید غیر علمی غیر مدنی غیر اخلاقی و غیر شرعی متقاعد سازند که مطلب را که به سمع شما می‌رساند حق است. قضیه داعیۀ نامنهاد پشتونستان، نکاح دختر چهار ساله و صد ها دورغ و جفنگ در مورد شهادت امام حسین (رض) مثال‌های عمدۀ عقاید پوچ و بی‌اساس است . در افغانستان همه اقوام قوم پرست هستند نه تنها قوم پشتون. یگانه نزاکت که وجود دارد این است که چون پشتون ها همیشه قدرت سیاسی را در دست داشتند، آن‌ها قوم پرستی خود را شکل رسمی دادند . و آنانیکه در قدرت نیستند در سطح اجتماعی و خانوادگی شدید قوم پرست هستند و منافع قوم برای‌شان مطرح است چه هزاره است و چه تاجیک است و چه ازبک و دیگر اقوام است. در نیویارک تایمز سال گذشته خواندیم که یک دختر و پسر قوم هزاره همدیگر را دوست داشتند و به خاطر مخالفت والدین در فرار بودند. در حالیکه اسلام حق انتخاب زوج را حق مسلم مرد و زن میداند و هیچ‌کس حق ندارد ازدواج را منع کند و یا مخالفت کند. ازین مثال‌های قوم گرایی زیاد است و قانون هم نه میتواند این پدیده شوم را ریشه‌کن کند. امروز آمریکا یک کشور قانون است و اما تبعیض در مقابل مسلمان و سیاه پوست وجود دارد و قانون این مشکل را حل نکرده است. مشکل قوم گرایی تنها توسط آموختن درست توحید متصور است که هیچ قومی بر قومی برتری ندارد، هیچ مذهبی بر مذهبی بر تری ندارد، هیچ مردی بر زنی و هیچ زنی بر مردی بر تری ندارد به جز از تقوی. این فلسفه هم تطبیق آن مشکل است زیرا اکثر مطلق مذهبیون در سطح جهانی قوم گرا هستند و آن‌ها توحید را نه دانسته اند. اگر تو حید را می‌دانستند اولین کاری را که میکردند مردم را مخلوق خدا می‌دانستند و ایده تبعیضگرانه اکثریت و اقلیت را از بین می بردند. کشور مصر بهترین مثال آن است که زیاد تر از ده درصد عیسوی دارد و خواستند یک نظام سچۀ اسلامی را به وجود بیاورند و شهروندان غیر مسلمان را از روند سیاسی خارج کنند
یگانه را اتحاد این است که مردم افغانستان زن و مرد در همه ابعاد زندگی به شمول میراث زنان حقوق مساوی داشته باشند.

دکتور محمد فرید یونس استاد بشر شناسی فرهنگی خاور میانه و فلسفۀ اسلامی در دانشگاه ایالتی کلیفورنیا – ایست بی است

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 333

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 345 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.