Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مرکز عدلی و قضایی و چالش ها و فرصت های فراه راۀ آن PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
چهارشنبه ، 5 آبان 1395 ، 16:14

مهرالدین مشیدفساد اداری و رها کردن فساد پیشگان بزرگ در افغانستان اخطاپوتی بس خطرناک تر از هراس افگنی را ماند که با تاسف زمامداران کشور بویژه پس از سقوط طالبان به بهای بازی با سرنوشت مردم افغانستان از آن استفادهء ابزاری و سیاسی کرده اند. بدون تردید گرداننده گان ارگ دیروز و حاکمان ارگ و سپیدار امروز با پشت پای زدن به آرا و خواست میلیون ها شهروند قدرت خویش را محصول سازش و مدارا با مفسدان کلان و غارتگران و غاصبان نامدارتلقی کرده اند. از همین رو گویی تعهد سپرده اند که هرگز جنایتکاران، خاینان و غارتگران را محاکمه نمی کنند و صرف با دادن وعده های پرزرق و برق افکار عامه را به فریب می کشند. زمامداران کشور طی سال های اخیر چنان به این گونه وعده های غیر عملی و دروغ های شاخدار ادامه داده اند و اعتبار شان را نزد ملت از دست داده اند که حتا اگر بگویند:” شیر سفید است ” شهروندان کشور به رنگ شیر هم شک می کنند. حال پرسش این است که آیا ادارهء مرکز عدلی و قضایی کشور چقدر توانایی بازگرداندن اعتبار از دست رفتهء حکومت افغانستان را بویژه در بخش های عدلی و قضایی دارد. شهروندان افغان پس از تشکیل مرکز عدلی و قضایی بی صبرانه منتظر اند و لحظه شماری می کنند که آیا این اداره چقدر توانایی و ابتکار را از خود تبارز خواهد داد تا با کارکرد های شفاف و بدور از دخالت های سیاسی مقام های حکومت، زورمندان، مافیای سیاسی و اقتصادی، بتواند اعتماد از دست رفتهء اداره های عدلی و قضایی کشور را برای مردم افغانستان باز گرداند. حال که از ناسیس این اداره اضافه تر از دوماه می گذرد. این اداره پس از دوماه اعلان کرد که کار روی پنج دوسیهء فساد پبشگان بزرگ را از یک ماه بدین سو روی دست گرفته است. سخنگوی این اداره بدون آن که نام از کسی ببرد، گفت در این دوسیه های دست شماری جنرالان ارشد شامل هستند؛ اما از این اشارهء او فهمیده می شود که یکی از این دوسیه ها مربوط به اختلاس های کلان یک میلیارد دالری در وزارت دفاع و به همین گونه دوسیه های های دیگر هم وابسته به سربازان خیالی، مکتب های خیالی، کلبنیک های خیالی و شهرک هوشمند باشد که شامل اختلاس های میلیون ها دالری در کنار ده ها دوسیه های کلان فساد اند که به این اداره سپرده شده اند. ممکن این پنج دوسیه از جمله هژده دوسیه هایی باشند که مربوط به
فساد پیشگان بزرگ اند. فساد پیشگانی که در بدنهء حکومت قوی و محکم چسپیده اند و مانند موریانه ها بدنهء این حکومت را پیهم سوراخ می کنند. حال پرسش این است که آیا این اداره از صلاحیت ها و توانایی های کافی برای به محاکمه کشاندن این مفسدان بزرگ برخوردار است یا این که بررسی این دوسیه ها مانند گذشته جز مانور سیاسی و خاک افگندن بر چشمان جامعهء جهانی و مردم افغانستان در آستانهء برگزاری کنفرانس بروکسل، چیز دیگری نخواهد بود. این در حالی است که تشکیل مرکز عدلی و قضایی بنیاد و انگیزهء سیاسی دارد؛ زیرا که این اداره در آستانهء برگزاری کنفرانس وارسا در مرکز پولند تشکیل شد که هدف آن اعطای کمک های مالی به افغانستان تا سال ۲۰۲۰ بود و این کنفرانس کمک های در حدود پنج میلیون دالری در سال را برای نیرو های دفاعی افغان وعده نمود که بیشتر این کمک ها مشروط به محو فساد و مبارزهء واقعی حکومت با فساد پیشگان بزرگ است. حکومت افغانستان در آن زمان ادعا کرد که از ۴۲ مورد تعهد ۳۲ مورد مطالبات جامعۀ جهانی را تکمیل کرده بود که آگاهان ببشتر آن را خیالی می خوانند و این در حالی است که گزاررش های تحقیقی از ۵۰ درصد سربازان خیالی در کشور خبر می دهند. نشست وارسا به دنبال کنفرانس ولز در لندن در سال ۲۰۱۴ و کنفرانس شیکاگو در سال ۲۰۱۲ برگزار شد که نشست وارسا در ۸ و ۹ جولای ۲۰۱۶ در پولند برگزار شد که روز نهم آن به افغانستان اختصاص داشت . افغانستتان خواهان کمک ۵۰۵ میلیارد دالری برای تقویت نیرو های زمینی و بویژه هوایی و تجهیز و پرورش نیرو های امنیتی و دفاعی کشور شده بود. نشست بروکسل سه ماه بعد در ۵ اکتوبر در مرکز بلجیم برای بحث روی افغانستان دایر میشود. حال که چند روز به تاریخ برگزاری این کنفرانس باقی مانده است. حکومت برای کسب رضایت جامعهء جهانی بار دیگر ناقوس مبارزه با فساد را تندتر به صدا در آورده است و مرکز عدلی و قضایی هم سخن از بررسی پنج دوسیهء کلان فساد می زند. حال این اداره برای اثبات صداقت خود ناگزیر است تا روز برگزاری کنفرانس بروکسل روی سرنوشت این دوسیه ها تصمیم جدی بگیرد و برای محاکمهء متهمان اصلی آن اقدام عملی کند، نه این که این بار هم چند نظامی و غیر نظامی که در واقع خود قربانی بازی های فساد پیشگان مقام های ارشد پیشین شده اند، محاکمه شوند و مفسدان اصلی از مجازات بدور نگهداشته شوند. ادارهء محترم مرکز عدلی و قضایی بداند که مردم افغانستان مفسدان اصلی را خوب می شناسند؛ زیرا نام های آنان بارها از سوی رسانه ها افشا شده و حتا از چون و چند دوسیه های آنان آگاهی دارند. این بار هرگونه بازی با فساد پیشگان بزرگ نه تنها تکرار اشتباهء بزرگ سیاسی از سوی حکومت خواهد بود؛ بلکه عزت و شرافت این اداره و کارمندان آن و بویژه آقای حمیدی لوی سارنوال که این روند تحت نظر او به پیش می رود، بیشتر مطرح است که برای مردم افغانستان وعده سپرده است که صادقانه عمل خواهد کرد و با مبارزهء شفاف در برابر مفسدان چون دژ استوار باقی خواهد ماند یا این که ایشان مانند سایرین قربانی جاذبهء قدرت می شود و خدای نخواسته مفسدان تطمیع اقتصادی و سیاسی اش می کنند. شاید جناب حمیدی قصهء مقام های پیشین سارنوالی را شنیده باشد که رسانه ها در مورد آنان  نوشته اند که چگونه توانست پس از ترک شاگردی از نانوایی ها در آلمان و اخذ مقام لوی سارنوالی صاحب ویلای خوب و قشنگ در غرب شدند. شماری از آنان  چنان لابی های قوی در حکومت آقای کرزی داشتند که حتا پس از برکنار شدن از مقام های شان  به اتهام دیدار مخفیانه با طالبان در دوبی دوباره ابقا شدند. بعید نیست که رسیدن به چنین کاخ ها برای آنانی که جز برای ثروت قدرت می اندیشند و اندکی هم پروای عزت و شرافت شان را ندارند، یک امر خیلی ساده باشد و حتا دزدی های کلان به متلک های شب نشینی های آنان بدل شود؛ اما این برای آنانی که داد از عزت و انسانیت می زنند، هرگز پذیرفتنی نیست؛ زیرا آنانی که به قول سنایی ” تو بردهء بردهء منی ” خواست های ضد انسانی را بردهء غزت و شرافت خود ساخته اند و علمبردار شکوهء انسانی اند و می خواهند بحیث انسان های نیکنام برای همیش مورد احترام مردم افغانستان چه در زمان قدرت و چه بعد از قدرت باشند و در جامعهء خود بحیث انسان های ماندگار فقیر و اما نهایت شریف و دوست داشتنی باقی بمانند و به قول شاعر ” مرد آن است که نامش به نیکویی ببرند” هرگز هوای داشتن کاخ های حرام ارادهء انسانی و شهامت وطن دوستی آنان را خدشه دار نمی کند. با تاسف هستند در جامعهء ما مردانی که دیروز خیلی مورد احترام بودند و الگو و اسوهء جهاد مقاومت و غیره بودند اما امروز نزدیک ترین کسان شان آنان را استفراغ می کنند و از آنان نفرت دارند. زنده گی کاذبانهء شان مصداق این آیت شریف است” تعز من تشا تذل من تشا" آنان را خداوند به حق پاسداری از حق عزت داد و اما امروز در برابر خیانت در برابر حق ذلیل شان کرده است. هرچند شماری از آنان هنوز هم در خواب ”خرگوشی”اند و چنان غرق اند و فساد آنان را از خود ببگانه کرده است که به قول معروف مانند”گاو های کور” هنوز هم کنجارهء قدرت را در خواب می ببنند. این را دست کم گرفته اند که مردم افغانستان از آنان خیلی نفرت دارند. پس حالا که قرعهء فال قدرت به نام آقای حمیدی و کارمندان مرکز عدلی و قضایی زده شده است، انشاالله که از گذشته ها خوب آموخته اند و درک کرده اند که انسان شدن در مکتب حوادث بس مهم است که اندک ترین تاوان دست کم گرفتن تجربۀ آموختن از روزگار برمصداق این بیت است ”هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار است”
در این شکی نیست که این مرکز در ضمن آنکه با چالش های جدی رو به رو است و به همین گونه فرصت هایی هم در پیش روی دارد. این که این مرکز چقدر توانایی استفاده از فرصت ها و تبدیل کردن چالش ها به فرصت ها را دارد. این بر می گردد به نتایج کار آن و تنها شفافیت است که میزان درستی ها و نادرستی های کارکرد مرکز عدلی و قضایی را بدور از گرایش ها و سلیقه ها و نفوذ سیاسی رقم می زند. آشکار است که تبدیل کردن چالش ها به فرصت ها و اسنفاده از فرصت ها لازم و ملزوم یکدیگر اند. این زمانی ممکن خواهد بود که این اداره در نخست چالش ها را شناسایی کند و با رویکردی شناخت شناسانه به تحلیل آنها بپردازد تا به فلسفهء وجودی تغییر چالش ها به فرصت ها دست یابد و با رویکردی فرصت شناسانه بالاخره به دست کمی از دشواری ها فایق آید. در این شکی نیست که بازگشایی و بررسی دوسیه های کلان فساد بزرگترین چالش برسر زاهء این مرکز است و دست و پا نرم کردن با آنان و بویژه آنانی که تیغ مکر جهاد و مقاومت را بر دست دارند و از امکانات کافی برای فریب حتا افکار عامه برخوردار اند، امر دشواری است؛ اما مقابلهء منطقی این مرکز در برابر آنان، ارایهء چون و چند دوسیه ها و دریافت های جدبد در پیوند به دوسبه ها و شربک کردن آنها با مردم می تواند، افکار عامه را برضد مفسدان بسبج کند. این می تواند، صداقت حکومت و بویژه ادارۀ مرکز عدلی و قضایی را به نمایش بگذارد و بر این ذهنیت سرپوش بگذارد که گفته می شود ، هدف از ایجاد این مرکز تنها به رخ زدن این ادارهء بر روی غرب در کنفرانس بروکسل است .  یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 80 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.