Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

تاریخچـــۀ مختصــرهنــر در افغــانســتان (1) PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - تاریخــــــی
نوشته شده توسط داکترعنایت الله شهرانی، برومنگتن ـ اندیانا   
پنجشنبه ، 2 ارديبهشت 1395 ، 10:35

داکترعنایت الله شهرانی، برومنگتن ـ اندیانادرتاریخ درخشان مملکت عزیزماهنرمندان زیادی حیات بسربرده و فعالیتهای چشمگیری درقسمت هنرهای نقاشی، هیکلتراشی، صنایع مستظرفه، صنایع دستی، معماری ومهندسی وغیره انجام داده اندکه کثرت وتعدد شواهدهنری شان باعث افتخارات مامی باشد.
پیش ازآنکه موزیم ملی افغانستان غارت وتاراج گردد،نمایانگروباعث اثبات نظرفوق میگردید، همچنان نمونه های نقاشی وصنایع دستی مردم هنرپیشۀ افغانستان سبب زیب بسیاری ازموزیمهای دنیاشده بود.
آثارهنری که ازکشف استوپۀ بودا درتپۀ سردار بدست آمد، تاریخ هنرکشورمارا کهن تر وغنی ترجلوه میدهد. این استوپه که درخلال حفریات سال1959 بواسطۀ باستانشناس ایتالوی صورت گرفت، بزرگترین ستوپۀ دورۀ بودایی افغانستان بشمارمیرود. درطلاتیپۀ ولایت جوزجان که ازشش قبربیش ازبیست ویکهزاراثر طلایی بدست آمد، نمایانگرقدرت هنری سه ونیم هزارسال قبل مارابیان میسازد. هم چنان مجسمه های بزرگ بودا که وقتی بانورهای سرخ وسبزشان کوه و برزن بامیان رانورافشانی میکردند، نمونه های هنری مردم مارا نمایان ساخته اند.
به اثرکاوشهای ایتالویها یکتعداد ازافتخارات هنری دورۀ غزنویان کشف شدکه معرف هنری آن عصربشمارمیرود. دربارمحمودغزنوی و درباراخلاف او نیزمملو از تزیینات، جواهرات کاری، نقاشی و تذهیب کاری بوده که توسط هنرمندان ماهرآنعصر انجام یافته است.
دردورۀ تیموریان هرات(قرن نهم هجری) فعالیتهای زیادهنری صورت گرفته ومردان نامی درآن زمان ظهورنموده اند. استادکمال الدین بهزاد مؤسس مکتب نقاشی هرات ومیرعلی هروی ازبزرگترین خطاطان ومعروفترین آن عصربشمارمیروندکه به تشویق شخص پادشاه عالیجاه تیموری سلطان حسین بایقرا وهمکارمداوم او امیرعلی شیرنوایی نه تنهادرساحۀ هنرهرات رامرکزهنری خراسان زمین ساختند، بلکه مهدعلم ودانش نیزگردانیده بودند. هنرمعاصرافغانستان بعدازآغازحکومت امیرامان الله خان رونق خوبی یافت.
هنرقدیم قبل از اسلام: اولین دورۀ تحقیقات اررکیالوژیک غیررسمی درافغانستان درسالهای 1823 و1922خاتمه می یابد. علمای این دوره که یک قرن را وقف تحقیق خویش قراردادند، عبارت ازعلمای انگلیس میباشندوبه استناد این گفته طوریکه درآریانا دایره المعارف ونوشته های استادعلمی آمده، که سیاحین اروپایی مخصوصاً انگلیس بودندو غالباً نظریات واندوخته های این گروه خط السیرمحققین و کاوشگران دیگر انتخاب گردید. دربین سالهای 1824و1842 میتوان اشخاص ذیل رانام بردکه درتحقیق موضوعات باستانی وطن مانقش عمده داشتند:
مورکرافت Moorcraft، تری بیک Trebeck، کورت Court، چارل میسن Charl Masson، جرارد Gerard، و هانگ برگر Hong Berger ؛ و دربین سالهای 1878 و1885 اشخاص ذیل رامیتوان نام برد، یات Yate، دبلیو سپمپسن W. Simpson، کپتان تلبوت Talbot و میتلاند Maitland.
اشخاص اخیرالذکر درخلال کاورشهای خودبه کشف آثارگرانبهای یونان وبودایی موفق شدند وآثاریافت شده رابه موزۀ بریتانیا انتقال دادند. همچنان چارل میسن دربارۀ مسکوکاتی که ازاستوپه های دورنته، هده، بگرام و دیگرآثار بودایی بدست آمده، شرح وآنرا به نشر سپرده است.
آثاری که ازشش قبر درطلا تیپۀ جوزجان بدست آمد، بیش از21هزار پارچۀ هنری بود. این کشف دروقت حکومت دست نشاندۀ روسها بود، دانسته نشد که بعدازآن برتیپۀ مذکورچه وقایع رخ داد. روسها و متملقین شان خود کوزه گر وکوزه فروش بودند.
حفریات رسمی افغانستان درسال1922 که باهیئت باستانشناسان فرانسوی که طی یک قراردادرسمی عقدگردیده بود، آغازمی یابد که سالیان زیادی درزمینۀ حفریات ونتایج مثبته را بدست آوردند.
هون تسنگ  زایرچینی هده رابنام هلو  وساحۀ اطراف آنرا نگاراهار  ذکرکرده است. درینجا یکتعدادکله های پلاستری بودا و بوتی زاتو که خدای کوچک شیطانها بود وغیره نمونه های آن کشف شد. هم چنان مجسمه های بامیان شواهدعالی هنرمجسمه سازی وهیکلتراشی درافغانستان قدیم بشمارمیرود. این مجسمه هاهرکدام پنجاه وسه وسی وپنج متر ارتفاع داشتند، که ازبزرگترین مجسمه های دنیا بشمارمی رفتند.
کوشانی هادربگرام درقرون اول، دوم وسوم استقراریافتندوپایتخت شان درزمان کنیشکای کبیر به وقت تابستان بگرام ودرزمستان تاکسیلا بود. درآن وقت صنعت (گریک و بودیک ) ترقی زیادی داشت وصنعتگران ماهر ومعماران پرتوان وجودداشتندکه درساختن تعمیرات وتراش هیکل هاسعی ها بخرج رسانیدند. دروقت حکومت کوشانی هاآزادی دین وجودداشت ومیلان خودکوشانیها بطرف بودیسم بود، وآیین بودایی درحقیقت شکل رسمی رابخودگرفته بود. چنانچه گفته آمد، دربگرام دردامنه های حصارکوهستانی قشنگ کاپیسا معابد واستوپه هایی آباد شد.
به اثرحفریات وپژوهش دربامیان چنین نتیجه بدست آمده که نقاشی ومجسمه سازی درقرن اول ودوم میلادی پیشرفتهای محیرالعقولی نموده است. همچنان آثارمشترک ازنمونه های بارز وفوق العادۀ مدنیت این دور بشمارمیرود. درفندقستان یکتعداد آثارونمونه های مجسمه هانیزبه مشاهده رسیده که تأثیرات مدنیت بودایی برآنها را واضح میسازد.
درمدنیت (یونان وباختر ) روش های نقاشان معروف یونانی مثل ایصوف  برهنرافغانهای آن دور تأثیرات زیادی نموده وبه اثرامتزاج ویکجا شدن هردومدنیت سکه های آن دوره ازسکه های قدیم یونان قشنگتر وبهتر جلوه میکنند. تمدن گریک وبودیک درقرون اول ودوم ق م درآریانا به میان آمد وگندهارا مرکزعمدۀ ترقی و پیشرفت مسلک نقاشی گردید، ونمونه های که درهده دیده میشود شواهد خوبی ازین دوره میباشند./ (دنباله دارد)
(منتشرۀ هفته نامۀ

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 184 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.