Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

درگیری در تورخم فرصتی برای حل بحران سرحد دیورند PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
دوشنبه ، 21 تیر 1395 ، 10:10

مهرالدین مشیدبه همگان آشکار است که ریشۀ منازعۀ افغانستان و پاکستان برسر خط فرضی دیورند است؛ هرچند این خط از معاهدۀ لاهور با امیر دوست محمد تا جمرود با شاه شجاع و بالاخره تادرشاه دوازده بار میان شاهان افغانستان و بریتانیا به امضا رسبده است که پس از سال ۱۹۴۸ وتقسیم نیم قاره و استرداد استقلال پاکستان، شورای ملی کشور از به رسمیت شناختن این خط خودداری کرد و آقای پژواک نمایندۀ افغانستان در سازمان ملل از شناسایی پاکستان ابا ورزید که پس از آن تا کنون خشم پاکستانی ها برضد افغانستان نه تنها فروکش نکرده؛ بلکه هر روز توفانی تر می شود. پاکستان خود را وارث بریتانیای کبیر می خواند و از همین رو انگلیس و امریکا خط دیورند را به رسمیت می شناسند. باتاسف که از آن تاریخ به بعد هیچ زمامدار افغانستان برای حل این زخم سرطانی کاری بنیادی و سرنوشت ساز نکرده است. تنها در سال ۱۳۵۶ محمد داوود در یک مورد دست به کار شد؛ اما باتاسف که حکومت اش سقوط کرد و فرصت تا امروز از دست رفت. بوتو در آن زمان در کنفرانس کشور های غیرمنسلک در لاهور پاکستان برای داوود اختیار حل منازعۀ دیورند را داده بو و اما بالحن عاطفی سیاسی برای داوود گفته بود که او را نزد پاکستانی ها شرمنده نکند. گفته می شود که داوود با دست یابی
افغانستان به بحر ار راۀ کراچی حاضر به حل این معضل شده دبود . اما با تاسف که شوروی پیشین داوود را در افغانسنان و امریکا بوتو را در پاکستان بوسیلۀ کودتا سرنگون کردند و از بین بردند. با ناسف که نه پبش از آن و نه بعد از آن حکومت های افغانسنان برای حل بنیادی سرحد دیورند دوسبۀ حقوقی نگشوده اند و هر از گاهی با آن برخورد احساساتی کرده و از اصل قبول مسؤولیت شانه خالی کرده اند که این محافظه کاری تا کنون ادامه دارد و در واقع گفته می توان که سرنوشت مردم افغانستان بر سر این خط در قمار زمامداران رفته است و هر از گاهی از آن برای بقای زودگذر خود بهرۀ سیاسی گر فته اند و با از دست دادن فرصت های خوب استفادۀ ابزاری کرده اند.
داوود در زمان نخست وزیری خود در افغانستان در دهۀ چهل قرن چهاردهم خورشیدی بر ضد پاکستان سفربری آغاز کرد و دور احتیاط را جلب و احضار نمود. پیش از آن در یک مورد تنش میان دو کشور بالا گرفت که  طیارۀ پاکستانی افغانستان را بمباران کرد بالاخره با پا در میانی شاۀ ایران و شاه سعودی موضوع اخیر هم حل شد. پاکستان تا پیش از تهاجم شوروی در پیوند به افغانستان موضع دفاعی داشت و شماری از رهبران مخالف پاکستان در افغانستان بسر می بردند و به قول معروف دست پاکستان زیر سنگ افغانستان بود. زمامداران پاکستان هم در پیوند به افغانستان بیشتر سیاست دفاعی داشتند و اختیار دادن ذوالفقار علی بوتو برای داوود در سال ۱۹۵۶ در کنفرانس کشور های اسلامی به کمک قذافی در پیوند به حل معضل دیورند، ریشه در همان سیاست های دفاعی پاکستان همراه با نوعی احتیاط و ترس نسبت به افغانستان را داشت؛ اما پس از مهاجرت اعضای نهضت اسلامی به پاکستان در اثر اشتباۀ داوود در دهۀ شصت قرن چهاردهم خورشیدی سیاست تهاجمی پاکستان برضد افغانستان آغاز شد و در زمان تهاجم شوروی به افغانستان به اوج اش رسید. هدف اصلی پشتیبانی زمامداران پاکستان پس از جنرال ضیاالحق و اخلاف اش از جهاد افغانستان اول قرار دادن مجاهدین بحیث سپر برای پیشگیری از ورود شوروی به پاکستان و دوم رسیدن پاکستان به اهداف عمق استراتیژیک اش در افغانستان در رقابت با هند بود که جنرالان پاکستانی چون ضیاالحق، عبدالرحمان، حمید گل و اسلم بیگ و دیگران رویای فراتر از آنسوی دیورند را در افغانستان وخواب کانفدراسیون افغانستان و پاکستان را در سر می پروریدند؛ اما شگفت آور این است که جنرالان آی اس آی شماری رهبران و فرماندهان جهادی را بلندگوی خود ساختند و آنان پس از مرگ ضیاالحق، او را شهید جهاد افغانستان خواندند. پاکستانی ها که تحول بعد از سقوط نجیب را بروفق حال خود نیافتند و اوضاع در افغانستان به گونه یی پیش آمد که نظامیان پاکستان آرزو های استراتیژیک شان در جنگ های گروهی در کابل را نابرآورده یافتند. بالاخره پاکستان به کمک مالی سعودی و کمک سیاسی امریکا طالبان را روی صحنه آوردند که بازهم هدف اصلی اسلام آباد را دست یابی آن به اهداف عمق استراتیژیک اش در افغانستان تشکیل می داد که حالا نیز به دنبال اش است.

برهمگان آشکار است که عامل بخش اصلی مداخلۀ پاکستان و جنگ نیابتی این کشور در افغانستان مبهم بودن خط دیورند است و به هر اندازه یی که زمامداران افغانستان در این رابطه فرافگنی می کنند و از ترس متهم شدن به خیانت ملی به حل عادلانۀ موضوع از طریق اجماع ملی و مجرا های سیاسی بین المللی وارد عمل نشوند. این در واقع بزرگترین جفا به حق مردم افغانستان و مردمان آنسوی سرحد است. حال زمان آن رسیده است که حکومت افغانسنان جرئت کند و یک گام پیش بگذارد موضوع دیورند را رک و راست با حکومت پاکستان مطرح کند؛ زیرا حال ما در عصری زنده گی می کنیم که ارزش های شهروندی در حال جان گرفتن و تعصب های خشک و تمایل های فاشیستی در حال رنگ باختن است. نباید بیش از این با سرنوشت مردمان آنسوی دیورند بازی شود و زمینه را برای به گروگان بردن سرنوشت مردم افغانستان بیشتر از این نباید هموار کرد. حکومت افغانستان باید گزینه های چندین جانبه را برای حل این موضوع در نظر بگیرد و در مشوره با مردمان آنسوی خط یک راۀ معقول حقوقی و قانونی را به حل آن ذقدام کند. برگزاری همه پرسی در میان باشنده گان خیبر پشتونخواه می تواند یکی از راه ها باشد که باتاسف یک بار این همه پرسی قربانی تمایل شخصی خان غفار خان شد که اصرار وی برای پیوستن با هند، موضوع کفر و اسلام را بوجود آورد و در آن رایگیری بیشترین ها از ترس متهم شدن به کفر برای الحاق با پاکستان رای دادند که حتا خان به مشورۀ نهرو گوش نداد که برایش گفت، بجای یوستن با هند باید برای پیوستن با افغانستان تلاش های خود را متمرکز کند که خان به حرف های نهرو گوش نداد در واقع سرنوشت مردمان خیبر پشتونخواه به بازی گرفته شد. خان بخشی از حیات خود را به جرم آزادیخواهی آنسوی خط نه؛ بلکه برای داعیۀ پیوستن خیبر پشتونخواه با هند سپری کرد که با این حال نصیحت او برای به خاک سپردن اش در جلال آباد شگفت آور است که از این چه پیامی می خواست برای پشتون ها و زمامداران هند و پاکستان بدهد. حال حکومت افغانستان باید با استفاده از تجربه های گذشته راۀ سالمی را برای حل آن جستجو کند که پیشنهاد برگزاری همه پرسی در آنسوی دیورند برای تصمیم گیری های مستقل شامل پیوستن با پاکستان یا افغانستان و یا مستقل از هردو می تواند شامل گزینه ها باشند؛ اما گزینۀ اخیر نه تنها برای پاکستان؛ بلکه برای افغانستان هم خطرساز است؛ زیرا این نوعی احساسات قومی را در منطقه برمی انگیزد که عواقب آن به تشدید فعالیت های جنبش های جدایی طلب بلوچ و کرد می انجامد که بجای تامین امنیت، امنیت کشور های منطقه خراب تر می شود. زمامداران افغانستان می توانند با برگزاری همه پرسی در داخل کشور یا اجماع ملی از اتهام متهم شدن به خیانت ملی رهایی پیدا کنند. برای حل عادلانه و دموکراتیک سرحد، دادن حق انتخاب برای باشنده های آنسوی خط است که آنان چه می خواهند. این در حالی است که  پاکستان به مثابهء بزرگترین کشور صادر کنندهء تروریزم برای رسیدن به اهداف استراتیژیک و رقابت باهند چنان فضای امنیتی، سیاسی و حتا اقتصادی کشور را متشنج و آسیب پذیر گردانیده است و طالبان را بحیث ابزار کارا بر ضد مردم افغانستان و منافع آنان استفاده می کند که لر و بر پشتونخواه را وارد منازعهء خطرناک تروریزم کرده است که ”بر”خواهی را به افسانه تاریخ بدل کرده است. پاکستان چنان کارد بیرحم تروریزم را وارد استخوان های مردم افغانستان کرده است که تنها تعهد صادقانهء پاکستان برای بستن لانه های تروریستی در خاک اش بزرگترین امتیاز از سوی پاکستان برای افغانسنان تلقی می شود که سرود نغمهء آن خیلی خوشایندتر از ”بر” خواهی است. برخواهی زمانی می توانست، برای مردم افغانستان ترانهء شیرین باشد که برپشتونخواه اندک ترین تمایل برای پیوستن به افغانستان را می داشت . بهتر است، اگر گفته شود که دیورند به تاریخ پیوسته است و هرنوع تلاش برای احیای آن مطرود و به مفهوم واقعی تر می توان کفت آنانی که می خواهند شعار های لر و بر را بلند کنند، در واقع دشمنان لر و بر و نوکران هند و قدرت های استعماری اند که بیشتر تشنج را میان کابل و اسلام آباد دامن می زنند که این شعار های میان تهی مفهوم رها کردن تیر در تاریکی را دارد. در حالی که می دانند با افزایش همکاری های هند با افغانستان، پاکستان هارتر می شود و دست به تصمیم های ناشیانه برضد افغانستان می زند . بیرابط نخواهد بود که به سفر خان ولی در زمان ریاست جمهوری داوود به کابل اشاره کنم که پس از بازگشت به پشاور به پاسخ خبر نگار گفت که آیا شگفت آور نخواهد بود که برای پیوستن با کشوری تلاش کند که بزرگترین دانشگاه آن دوهزار و چند صد دانشجو دارد. این گفته به گونه ”مشت نمونۀ خروار است”که می تواند خواست آنسوی خط را برتابد که برهان قاطع بر ناف آنانی است که ساده انگارانه پیوستن لر و بر را زمزمه می کنند. بدون تردید نهایی شدن حل دیورند خواست هر شهروند افغانستان است و نمی خواهند بیش از این قربانی توطیه های پاکستان و شماری شخصیت ها و حلقه های مزدبگیر، هژمونیست و فرصت طلبان در داخل کشور شوند. هرگاه حکومت می خواهد رسالت تاریخی اش را در برابر مردم افغانستان به انجام برساند و بر توطیه های پاکستانی ها و سایر مداخله گران جهانی در منطقه پایان بدهد، بهترین راه ترک محافظه کاری های سیاسی است. فکر می شود که اگر زمامداری از سوی اشخاص و حلقه های معینی متهم به خیانت ملی شود،بدون تردید رنج وجدانی آن کمتر از رنجی خواهد بود که از قرن ها باشنده های دو طرف خط متحمل آن شده اند و هنوز هم برای آن قربانی می دهند. حکومت برای رسیدن به هدف روشن در این رابطه می تواند فضا سازی کند و افکار پراگندۀ جمعی را به افکار واحد ملی در داخل بدل کند، از همکاران و همپیمانان استراتیژیک خود مانند امریکا وانگلیس دراین حصه کمک بگیرد و به همین گونه ایجاد همچو روحیه در آیسوی خط نیز می تواند، کابوس وسوسه ها را بشکند و تا یک روحیۀ کلی در سطح منطقه ایجاد شود و سیاستگذاران می توانند از فضای یادشده برای اتخاذ تصمیم های حیاتی در راستای سیاستگذاری های روشن و عادلانه برای حل نهایی خط دیورند سود جویند. یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 209 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.