Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

عوامل مؤثر بر آینده جایگاه دوستم و جنبش ملی اسلامی افغانستان PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط فرزاد رمضانی بونش، پژوهشگر مسائل منطقه‌ای   
دوشنبه ، 19 تیر 1396 ، 09:57

عوامل مؤثر بر آینده جایگاه دوستم و جنبش ملی اسلامی افغانستانژنرال عبدالرشید دوستم در سال 1371 جنبش ملی افغانستان را ایجاد نمود و در استان‌های شمال از جمله فاریاب، سرپل، جوزجان نفوذ گسترده و مناسبی یافت. اما از یک سو در نیمه سال گذشته عبدالرشید دوستم معاون نخست رئیس جمهور غنی در حمله بر ضد نیروهای امنیتی و شخص خود در راه قیصار-غورماچ دست بعضی حلقه‌های بلندپایهٔ داخلی، دستان خارجی را مشهود دید. از سوی دیگر برای نخستین واکنش تندی بر سران حکومت از خود در برابر رسانه‌ها بروز داد و سیستم حکومت داری کنونی را با سیاست‌های عبدالرحمان‌خان، افغانستان شبیه خواند و در پیامی به جامعه جهانی گفت که متوجه باشند که از کمک‌های میلیارد دلاری آنها برای سرکوبی ملیت‌های محروم استفاده نشود. در این میان جدا از آنکه رابطه‌ای او با اشرف غنی رییس جمهور افغانستان به تیرگی گرایید دوستم متهم به آزار جنسی احمد ایشچی، (مدعی شد از سوی ژنرال دوستم ضرب و شتم شده و مورد تجاوز جنسی قرار گرفته است) معاون پیشین حزب جنبش ملی اسلامی شد و پس از مدتی ژنرال عبدالرشید دوستم برای تکمیل معاینات دوره‌یی خود به ترکیه رفت. دراین‌بین اگر نگاهی به آینده حزب جنبش ملی و دوستم داشته باشیم چند متغیر مهم مد نظر است.:

نوع و میزان واگرایی دوستم با اشرف غنی: سال گذشته رابطه رییس جمهور غنی با ژنرال عبدالرشید دوستم تیره شد و سبب شد تا ژنرال دوستم از شرکت در جلسات رهبری دولت و رفتن به دفتر کار خودداری کند. سپس ژنرال عبدالرشید دوستم اعلام کرد که سیاست‌های گذشته از سوی مسوولان بلندرتبهٔ حکومت، باز هم به ناکامی می‌انجامد. دراین‌بین نوع و میزان واگرایی با اشرف غنی ارگ ریاست جمهوری با دوستم به گونه‌ای شد هزینه‌های دفتر دوستم را قطع شد و پای ژنرال دوستم را به استان‌های شمال کشاند. در این میان ژنرال دوستم رویکردهای غنی را مخالف قانون اساسی، مصلحت‌های ملی و مسائل داخلی افغانستان می‌دانست. بعد از آن نیز پس از بروز پرونده احمد ایشچی نوع و میزان واگرایی با اشرف غنی بیشتر شد و عملاً غنی از این امر به مثابه فرصتی برای فشار و اخذ امتیازهای بیشتر از دوستم بهره گرفت. دراین‌بین آقای دوستم هر چند محاصره شدن خانه‌اش توسط دولت را رد کرد، اما رولا غنی، گفت که قانون در مورد ژنرال دوستم اجرا و او در خانه‌اش در حبس خانگی به سر می‌برد. در این راستا هر چند براساس ماده ۲۸ قانون اساسی افغانستان، هیچ افغان به سلب تابعیت یا تبعید در داخل و خارج از افغانستان محکوم نمی‌شود و رییس جمهور مطابق ماده ۶۴ قانون اساسی درصورتی که معاونش استعفا بدهد، استعفایش را قبول می‌کند، اما در کنار ترور شخصیت و توطئه دانستن پرونده احمد ایشچی از سوی دوستم، غنی که سالها پیش ژنرال دوستم را جنایت کار شناخته شده خوانده و اکنون به نگاه بسیاری با حضور دوباره یا تبعید محترمانه دوستم به ترکیه، عملاً غنی با رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه رایزنی‌هایی کرده و در قبال واگذاری مدارس گولن به دولت ترکیه رویکرد تبعید محترمانه و یا مداوای دوستم به ترکیه مد نظر قرار گرفته است.

تجریه جنبش ملی و پیدایی حزب جنبش نوین ملی افغانستان: اخیراً عالم ساعی والی پیشین جوزجان با برگزاری یک نشست خبری رسماً موجودیت حزب جنبش نوین ملی افغانستان را اعلام کرد. این حزب که شاخه انشعابی حزب جنبش ملی و متشکل از مخالفان دوستم از همین ابتدای پشتیبانی از دولت وحدت ملی را اعلام و با حمایت از اشرف غنی گفت به اصلاحاتی در زمینه مشارکت عادلانه اقوام در حکومت می‌اندیشد و هر نوع تلاش برای تغییر نظام کشور را خلاف قانون اساسی می‌داند. در این میان هر چند حزب جنبش نوین افغانستان معتقد است حزبی جوانگراست و بر اساس خط فکری بدون هدف تقابل با هیچ حزب دیگر و چون جنبش ملی بنیان نهاده شده و هدفش مبارزه علیه هر گونه خشونت، نابسامانی و خارج کردن یک قشر جامعه از محرومیت مبارزه هر گونه استبداد و زورگویی است اما در کنار عضویت احمد ایشچی (از مخالفین سرسخت دوستم و درگیر پرونده‌ای قضایی با وی) در این حزب و دامنه انتقادات شخصیت‌های جنبش ملی و حزب جنبش نوین ملی افغانستان به یکدیگر عملاً نشان از تقویت روند تضعیف و تجزیه جنبش ملی دارد. در این راستا برخی از شخصیت‌های جنبش نوین ملی، جنبش ملی را در انحصار یک خانواده دانسته و معقتقدند افراد خارج از خانواده ژنرال عبدالرشید دوستم در آن نقشی ندارند. از سوی دیگر نیز حزب جنبش هم اعلام کرده که حزب نوین وابسته به حکومت بوده ونمی تواند خلل و شکافی در حزب جنبش وارد سازد. دراین‌بین هر چند دوستم معتقد است بعضی حرکت‌ها بخاطر تضعیف حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان ذرهٔ بر فعالیت‌های حزب ملیونی جنبش ملی اسلامی افغانستان تأثیر گذار نیست، اما با توجه انتصاب ژنرال محمد همایون فوزی به عنـوان والی جدید فاریاب از سوی غنی و حضور بخشی مهمی از هواداران غنی در حزب جنبش نوین ملی افغانستان به نظر می‌رسد بخشی از تیم اشرف غنی از تضعیف جایگاه دوستم، کاهش اثر گذاری حزب وی و تضعیف قدرت سیاسی حزب جنبش استقبال کرده و آن را به سود خود و دریافت امتیازایی از دوستم ارزیابی می‌کند.

چالش حقوق بشری و اتهامات دوستم: در واقع هر چند در یک دهه گذشته همواره بازیگران غربی، نهادهای حقوق بشری و بسیاری از نهادهای مدنی به رویکردهای منفی و گذشته دوستم اشاره کرده بودند. ولی در یک سال گذشته احمد ایشچی ادعا کرد معاون اول رییس جمهور افغانستان و محافظانش او لباس‌هایش را درآورده و وانمود کرده که به او تجاوز می‌کنند. در این حال پرونده متهم شدن معاون رییس جمهور افغانستان به تجاوز بر احمد ایشچی حاشیه‌های زیادی داشت و ارگ ریاست جمهوری افغانستان اعلام کرد در این مورد تحقیقات همه جانبه انجام و مراجع قضایی تحقیقات خواهند کرد و سپس دادستانی افغانستان تحقیقات خود را در مورد این پرونده آغاز کرد.
در واقع پیش از پرونده ایشچی یک بار دیگر نیز ژنرال دوستم متهم به بدرفتاری با اکبر بای شده بود و در آن زمان آقای دوستم به دنبال بروز تنش میان او و حامد کرزی به ترکیه رفت و چند سال در ترکیه ماند. اما در وضعیت کنونی هر چند قانون اساسی در مورد چگونگی رسیدگی به اتهامات علیه معاونان رییس جمهور روشن نیست و مشخص نیست سرنوشت پرونده حقوقی متهم شدن دوستم از سوی احمد ایشچی به کجا خواهد رسید، اما فشار آمریکا و اروپا برای به دادگاه کشاندن و تبعید ژنرال دوستم در کنار فشار نهادهای حقوق بشری عملاً دوستم را در وضعیت نامناسبی قرار داده است و در صورت به دادگاه کشاندن وی و اعلام رأی بر ضد وی عملاً ضربه‌ای مهم بر جایگاه وی وارد می‌شود.

باتور دوستم و آینده رهبری حزب جنبش ملی: ژنرال دوستم در طی چند دهه گذشته تنها چهره مهم ازبک‌ها در قدرت افغانستان بوده است. دراین‌بین در وضعیت کنونی باتور دوستم پسر ژنرال دوستم از سوی اعضای حزب جنبش ملی افغانستان تا برگزاری چهارمین کنگره این حزب به‌عنوان سرپرست شورای مرکزی تعیین شد. اما وی هر چند با بسیاری از رهبران غیرحکومتی و ناراضی از اشرف غنی و شخصیت‌های و رهبرانی چون محمد علم ایزدیار، محمد محقق، صبغت‌الله مجددی، انوار الحق احدی، عطا محمد نور والی بلخ، صلاح‌الدین ربانی و... دیدار کرده است، اما دوستم کوچک با چالش‌های گسترده‌ای در هدایت حزب جنبش ملی افغانستان روبرو است. چرا که تاکنون این حزب رهبر بلامنازع جامعه ازبک بوده ولی اکنون با تجزیه عملی این حزب یک پارچه نگهداشتن ازبک تباران افغانستان با وجود مخالفان درونی حزبی امری سخت است. به علاوه اگر دوستم پدر با چالش‌های سیاسی و حقوی بیشتری مواجه شود باتور دوستم و رهبری وی بر حزب جنبش ملی نیز تحت تأثیر بیشتری قرار خواهد گرفت.

رابطه بیشتر با مسکو: ژنرال عبدالرشید دوستم در پاییز گذشته اعلام کرد که براساس برخی گزارش‌های اطلاعاتی، داعش برنامه دارد به شمال افغانستان منتقل شوند. وی گفته بود که قرار است بیش از هفت‌هزار نیروی داعش به مناطق شمالی کشور منتقل و ممکن است در آن شبکه‌هایی از سازمان اطلاعات ارتش پاکستان و بخش‌هایی از نیروهای امنیتی یا غیرنظامی افغانستان شرکت داشته باشند. دراین‌بین در سال گذشته گذشته از تداوم روابط دوستم با ترکیه و ازبکستان عملاً روابط ژنرال عبدالرشید دوستم با روسیه رنگ دیگری به خود گرفت. این امر در شرایطی است که پرونده حقوق بشری و اهرم بازی آن توسط غرب می‌تواند افزایش تضاد دوستم با امریکایی‌ها را رقم زند و موجب ارتباطات منظمتر با روسیه گردد.

بازگشت دوباره و احتمال ائتلاف با جمعیت اسلامی افغانستان: هواداران دوستم معتقدند تمامی وعده‌های رییس جمهور غنی به ژنرال دوستم شعارهای میان‌تهی و پوچ بود هو حکومت برای کنار زدن آقای دوستم ترور فیزیکی و سیاسی او را طرح ریزی کرده است. دراین‌بین هر چند جنبش ملی در شمال افغانستان خود را رقیب سنتی جمعیت اسلامی می‌دانست و در سال گذشته نیز جمعیت و جنبش در شمال افغانستان دچار اختلافات و درگیری‌های بودند، ولی در عین حال هم به نظر می‌رسد جنبش ملی رویکرد بازگشت دوباره و احتمال ائتلاف با جمعیت اسلامی افغانستان را مد نظر دارد. چنانچه احتمال شکل گیری ائتلاف یمیان جمعیت اسلامی افغانستان و جنبش ملی دور از امکان نیست و در دیدارها و رایزنی‌هایی بین جنبش ملی با شخصیت‌های مهم جمعیت اسلامی افغانستان بر ضرورت همکاری جدی جنبش ملی اسلامی و جمعیت اسلامی افغانستان، از سرگیری مذاکرات دو جانبه، ایجاد یک کمیته مشترک، تدوین برنامه‌های کوتاه و طولانی مدت هر دو حزب، حمایت از حرکتهای دادخواهانه، دفاع از حقوق هر یک از شهروندان افغانستان، جلوگیری از تهدیدات امنیتی و... تاکیدهایی شده است.



آنچه مشخص است عبدالرشید دوستم درحالی‌که دوره کاری مجلس افغانستان پایان‌یافته، ده وزارت از میان ۲۷ وزارتخانه افغانستان وزیر ندارد و رابطه رئیس‌جمهوری با رئیس اجرایی هم چنان مساعد نیست خود نیز با وضعیت خطیری در زندگی سیاسی خود روبرو است که می‌تواند بر آینده جایگاه دوستم و جنبش ملی اسلامی افغانستان تأثیرات عمده‌ای داشته باشد. در این حال خواسته‌های پیشین دوستم مبتنی بر تشکیل حکومت وحدت ملی تغییر حکومت کاملاً متمرکز به حکومتی متوازن در کنار درخواست‌های وی از غنی در ماه‌های گذشته چون واگذاری تمام صلاحیت‌های قانونی معاونت اول ریاست جمهوری، واگذاری چهار نهاد کلیدی دفاع، داخله، خارجه و ریاست امنیت به چهار قوم چون ازبک، سهم عادلانه اقوام در تمام بخش‌های دولت، راه‌اندازی عملیات پاک‌سازی لانه‌های تروریست‌ها در شمال و تمام نقاط افغانستان در وضعیتی است که دامنه تنش و اختلاف‌نظر بین وی و غنی همچنان ادامه دارد دراین‌بین هر یک از متغیرهای نامبرده در فوق می‌تواند بر آینده جایگاه دوستم و جنبش ملی اسلامی افغانستان تأثیر عمده‌ای داشته باشد.


Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 378

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 126 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.