Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

منافع ملی دستخوش انحصار قدرت و اختلاف های روز افزون رهبران حکومت PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
پنجشنبه ، 8 مهر 1395 ، 04:57

منافع ملی دستخوش انحصار قدرت و اختلاف های روز افزون رهبران حکومتنباید آرگ و سپیدار بسان پهلوانانی بازی کنند که  گفته شود" پهلوان زنده خوش است”
توجه به منافع ملی و حفظ و دفاع از آن در جهان برتری جویی های امروزین، از جمله مهم ترین و اساسی ترین موضوع برای بقای حیات و حفظ استقلال سیاسی و اقتصادی یک کشور به حساب می رود. شناخت و پاسداری از منافع ملی بویژه از سوی زمامدارن نقش تعیین کننده را در سرنوشت یک ملت دارد؛ هرچند در زنجیرهء آن از راس تا قاعده دولت و مردم نقش دوجانبه دارند؛ اما با تاسف که منافع ملی در کشور ما همیشه قربانی اهداف قومی و گروهی زمامداران شده است که در بسیاری موارد از آن استفادهء ابزاری کرده و حتا مردم را ناشیانه به دنبال سیاست های ضد ملی خود کشانده اند و با علم کردن منافع ملی اهداف قومی و گروهی خود را به پیش برده اند. با تاسف که اجرای مانور روی منافع ملی در افغانستان پیشینهء زیادی داشته است و امروز هم مردم افغانستان به گونهء بیرحمانه یی قربانی مانور های قومی و گروهی زیر نام حفظ منافع ملی می باشند. در حالی که منافع ملی، وحدت ملی و اقتدار ملی از روایت های کلان اند که در لفظ خیلی ساده اما در عمل خیلی دشوار و آزمونی برای زمامداران و مردم استند. این مقوله ها مربوط به جهان مدرن و پبشرفته می شوند که بیانگر اهداف معینی در یک قلمرو جغرافیایی معلوم است. این مقوله ها نه تنها منافع مردم حکومت را در یک ساختار معین از راس تا قاعدهء هرم شکل می دهد؛ بلکه در شکل دهی روابط بین ملت ها و بین دولت ها نیز اثر گذار می باشند. بویژه در جهان کنونی که تهاجم دارد به فرهنگ جهانی تبدیل می شود و آنانی موفق اند که در بستر قاموس تهاجم آگاهی و هنر خوب دفاع کردن را به قول شاعر” برو قوی شو اگر راحتی جهان طلبی ... در این جهان طبیعت ضعیف پامال است” از خود را داشته باشند. بویژه حالا که قدرت های استعماری جهان مدرن که خود را مالک جهان حساب می کنند و هر از گاهی که خواسته باشند، با حادثه آفرینی ها حمله و هجوم بر کشوری را برای خود مشروع می پندارند. آنان برای مشروعیت بخشیدن به تجاوز شان، در گام نخست می خواهند تا منافع ملی و اقتدار ملی ملت ها را ضعیف کنند و زیر پرسش ببرند که این بازی را به گونه های خیلی ماهرانه و حتا قشنگ به پیش می برند. استعمار جدید نیازی به به وایسرای هند و شاه شجاع لاتی ندارد که با سر دادن هیمنه و طنطنهء تجاوز منافع ملی و اقتدار ملی کشوری را به خطر مواجه کنند؛ بلکه صاف و ساده و آرام شاه شجاع قرن بیست و یک را در خورجین می پرورد و برسرنوشت ملت ها مسلط اش می سازد که بوسیلهء او خیلی ساده می تواند، منافع ملی و اقتدار ملی یک کشور را تضعیف کند. بنابراین حالا بازی با منافع ملی و اقتدار ملی پیچیده شده است و برای شناخت این بازی ها نیاز به آگاهی های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مطالعات مزید روابط بین دول و بین ملت ها است. تا اول به تعریف واقعی منافع مل و اقتدار ملی پی برد و بعد برای رهایی آن از تجاوز های دست کاری شده جلوگیری کرد. از این رو قوی و نیرومند شدن ملت های ضعیف به امری اجتناب ناپذیر بدل شده است که برای بسر رساندن این مامول دولت ملت نقش دوگانه را دارند؛ زیرا حکومت و مردم از راس تا قاعده نظام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را شکل می دهند که بی توجهی به روایت های یادشده و سستی و کوتاهی در پیوند به آنها چه از سوی حکومت و چه از سوی مردم گناهی نابخشودنی و جفای آشکار در حق یک ملت است. در این شکی نیست که زمامداران برای حفاظت و پشتیبانی این مقوله ها نقش اولی بنیادی و مردم نقش تانوی و حمایتی دارند.  اما در کشور های جهان سوم و بویژه افغانستان که با باری از وابستگی های سیاسی، اقتصادی و نظامی رو به رو اند. حفظ و پاسداری از منافع ملی به چالش بزرگتری بدل شده است که ارجگذاری بر آن در موجی از وابستگی های خارجی و دشواری های دست و پاگیر داخلی خیلی مشکل شده است. بدون تردید پاسداری از حریم منافع ملی و پرداختن به ارزش ها و رعایت آنها در کشور جنگ زده یی مانند افغانستان با حضور نظامی نیرو های خارجی و ده ها دشواری های سیاسی، اقتصادی، نظامی دیگر امری بس دشوارتر از آن است که بتوان به ساده گی در این نوشته از آن سخن گفت؛ زیرا فساد در مدیریت همراه با ضعف مدیریتی در موج گسترده یی از فساد اداری و فساد خود خواسته در بستر انحصار جویی های قدرت، رقابت های ناسالم و اختلاف شدید رهبران حکومت بیشتر منافع ملی کشور را آسیب پذیر گردانیده است. چنانکه امروز مردم افغانستان به گونهء بی پبشینه یی قربانی این مرض مزمن می باشند. اختلاف دو سالهء رهبران حکومت و توجهء آنان به مسایل ثانوی و تمرکز بر خواست های شخصی گروهی و تیمی آنان بیش از هر زمانی بر منافع ملی ضربه وارد کرده است. بزرگترین جفا به منافع ملی به تقلب رفتن انتخابات بود که مشروعیت نظام سیاسی افغانستان را زیر پرسش برد و از لحاظ قانونی و حقوقی بنیاد های آن را آسیب پذیر گردانید که منجر به تشکیل حکومت مصلحتی، ناکارا، فاسد، رقابتی و پر از اختلاف های سیاسی شد. این سبب شد که  حکومت به وعده های خود عمل کرده نتواند و هر روز بیشتر از روز دیگر ضعیف و از پا افتیده شود. این از پا افتیده گی های حکومت دلیل آشکار بر ضربه زدن به منافع ملی است. از همین رو است که این حکومت طی دو سال خواسته و ناخواسته بیشترین آسیب را به منافع ملی وارد کرده است. توزیع نشدن شناخت نامه های برقی، عدم ایجاد اصلاحات واقعی اداری برای محو فساد، عدم ایجاد اصلاحات در نظام انتخاباتی و دایر نشدن لویه جرگه از جمله وعده های کلان حکومت بوده که تا حالا عملی نشده اند. عملی نشدن آنها نه تنها پایه های حکومت را ضعیف کرده و فلسفهء وجودی آن را سخت یر پرسش برده است؛ بلکه بیشترین آسیب را به منافع ملی وارد کرده است که رهبران حکومت چه امروز و چه فردا در برابر آن پاسخگو اند. این رویکرد رهبران حکومت اقتدار ملی را به چالش کشانده است. در این کشمکش وحدت ملی به خطر رو به رو شده، تعریف از دوست و دشمن مبهم باقی مانده و منافع ملی در هاله یی از ابهام رفته است. این در حالی است که رهبران حکومت هرکدام داد از منافع ملی می زنند و اما در عمل منافع ملی را ابزاری برای رقابتهای خود گردانیده اند. در حالی که ارگ از سوی سپیدار متهم به انحصاگرایی قدرت و بی میلی، تعلل و کند کاری برای اصلاحات و بویژه اصلاح نظام انتخاباتی است؛ اما ارگ در برابر این اتهام های سپیدار بدون آنکه از خود دفاع کند، نوعی بی تفاوتی و سکوت اختیار کرده است که این به یک تعبیر معنای قبول کردن تمامی بار مسوءلیت ناکامی های دو سال گذشته و به تعبیر دیگر بی اعتنایی کامل و دست کم گرفتن خواست سپیدار است. در هردو حالت این رویکرد ارگ معنای بازی آشکار با منافع ملی را دارد که ابن بازی بیشتر بر زیان ارگ است تا سپیدار که زوال حتمی حکومت به اصطلاح وحدت ملی را در پی دارد و بار بیشترین مسوءلیت آن برمی گردد به دوش ارگ. حال این پرسش مطرح می شود که انحصارگرایان قدرت در ارگ چه می خواهند، یکه تازی و استبداد و یا ادای یک ماموریت خاموش؛ اما از پیشامد اوضاع معلوم می شود که ارگ برای رسبدن به هر دو هدف ناکام مانده است، زیرا تا حال نه برای بسر رساندن استبداد و نه هم برای انجام ماموریت خاموش کاری را انجام داده است. البته به این دلیل که حکومت را به پرتگاهء سقوط کشانده و اوضاع سیاسی، اقتصادی و نظامی در کشور هر روز خراب تر می شود. اگر ارگ و نظریه پردازان اش این همه شکست و ریخت های شان را بجای برد خود و باخت سپیدار حساب می کند، بدون تردید این جز اشتباهء راهبردی و استراتیژیک چیز دیگری بوده نمی تواند؛ زیرا تا کنون رویکرد ها و مانور های ارگ در برابر سپیدار جز بدنامی و ناکامی برای خود اش و سیاه روزی برای مردم پیامد دیگری نداشته است که بیشترین آسیب را به منافع ملی و اقتدار ملی وارد کرده است و این افتضاح بار ترین شکست سیاسی ارگ است؛ زیرا این بازی سرنوشت گرداننده گان ارگ را به پهلوانان شکست خورده یی برابر کرده است که می گویند”پهلوان زنده خوش است” یا آن مرد یک تنه و مغروری را ماند که بدون توجه به رسوایی های خود در سایهء درخت بی تفاوتی نشسته است و اگر کسی برایش بگوید که در رشتهء غفلت هایت درخت سبز کرده است، با افتخار می گوید که ”در سایه اش می نشیند.” در حالی که این سایه هم پایدار نیست و زود خزان روزگار بر سرش آمدنی است. در آخرین تحلیل در فراز و فرود این موج کشنده که کمتر از انتحار سیاسی نیست، سپیدار هم چندان روزگار سفید رویی نخواهد داشت؛ زیرا هردو به قول فلاسفه ”تحصیل حاصل” و یا تحصیل یک حاصل اند. دو سال گذشته نشان داد که این حکومت ”تحصیل حاصل است” و دستاوردی نداشته که نه تنها سرنوشت مردم افغانستان را قربانی انحصارگرایی قدرت و اختلاف دوامدار کردند؛ بلکه بنیاد های این حکومت را نیز با چنگال های خود ویران کرده اند. نه تنها این که اختلاف رهبران حکومت سکویی شده، برای پرش طالبان برای سقوط ولسوالی ها و حتا نزدیک است که کوکو زنان خود را به کنگره های ارگ و سپیدار برسانند. یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 333

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 182 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.