Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

نگاهی بر منازعات قومی و تباری در افغانستان PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط ماستر علوم سیاسی نصیراحمد نیازی   
چهارشنبه ، 20 ارديبهشت 1396 ، 07:55

ماستر علوم سیاسی نصیراحمد نیازینزاع قومی به تنش‌‌های گفته می‌شود که بین دو گروه و یا چند گروه در داخل یک کشور صورت می‌گیرد، از این‌‌ طریق گروه‌ها جایگاه ها و یا خواست‌های خود را تثبیت می‌نمایند. ممکن است این تنازعات به عوامل اقتصاد، سیاست، و یا اجتماعی ریشه داشته باشد. اما اغلباٌ منازعات قومی به جنگ می‌انجامد که کشته، زخمی، مهاجرت و فقر را بجا می‌گذارد. از همین روی جنگ‌های قوقی از شمار مشکلات عمده‌ایست که همواره از سازمان ملل درخواست می‌شود که راه های حل بنیادی و اساسی ارایه بدهد.
دراین میان افغانستان یکی از کشور هایست که از دیر زمان به تنش و منازعات قومی و نژادی روبرو است و تا حال این معضلات ادامه دارد. چون حکومت ضعیف و مداخله‌ی کشورهای همسایه پیوسته این نقاق و تششت قومی را حفظ کرده است. از سوی دیگر برخی رهبران سیاسی با مطرح نمودن بحث‌های قومی تلاش می‌ورزند که تا جایگاه سیاسی و شهرت کسب نمایند. بایست اذعان کرد که موقعیت استراتیژیک افغانستان برای کشورهای منطقه باعت می‌گردد که منازعات قومی همیشه دوام پیدا کند؛ چون این کشور متشکل از پشتون، تاجیک، ازبیک، هزاره، ترکمن، پشه ای، بلوچ و سایر خرده هویت ها بوده و بشترین نفوس آن را پشتون‎‌ها و یا تاجیک‌ها تشکیل میدهد.از اینرو چند پارچگی افغانستان سبب شده است که این کشور میدان رقابت دولت های همسایه و قدرتمند نظام بین الملل باشد. به باور من ریشه‌های منازعات قومی را در افغانستان باید به عوامل خارجی و داخلی مطالعه شود.
عوامل خارجی
پاکستان کشوریست که بیشتر در امور افغانستان متهم به مداخله است؛ چون برخی‌ها می پندارند که منافع پاکستان در افغانستان از هم پاشیدگی و چند پارچگی این کشور حاصل میگردد. چون پاکستان و هند در سال 1947 زمانی که از هم دیگر جدا شدند، این جدای این کشورها بربنیاد دین صورت گرفته است، و این وضعیت پاکستان را وا می دارد که از افغانستان دموکراتیک و یک پارچه جلوگیری کند؛ چون افغانستان غیر طالبانی هیچ گاه دوست واقعی پاکستان نخواهد شد. ازهمین روی افغانستان میدان رقابت این دو کشور مبدل شده است. درهمین حال منافع پاکستان در محور سه موضوع اساسی با افغانستان پیوند یافته است.
1-    استفاده بدون قید وشرط از آب های افغانستان؛ چون اقتصادی زراعتی پاکستان به شدت وابسته به دریاهای افغانستان است.
2-    تنزیل رابطه افغانستان و هند؛ پاکستان در رقابت منطقه ای از نفوذ هند خود را آسیب پذیر می‌داند.
3-    جلوگیری از افغانستان قدرتمند که نیروی های نظامی اش فاقد اسلحه پیشرفته و تجهیزات مدرن باشد.
این متغیر سومی بیشتر سیاست کنونی پاکستان را می‌سازد به همین خاطر از طالبانی شدن افغانستان حمایت می کند و با ایجاد گروه های شورشی هم مانند داعش خواست های استخباراتی اش را تحقق می دهد. بایست گفت این عمل پاکستان باعث شده است که تندروی و بنیادگرایی در افغانستان رشد کند و مکاتب در اغلب روستاهای جنوب افغانستان بسته بمانند.
ایران
همسایه غربی افغانستان کشور ایران که از حضور نظامی امریکا در منطقه بشدت نگران است، از این روی است که نگاهی اش در افغانستان بیشتر دو پهلو است، چون حضور نظامی امریکا را حکومت ایران برنمی تابد و سعی دارد که امریکا را در افغانستان به چالش مواجه کند، ازسوی دیگر رشد بنیادگرایی اسلام سنی نیز امنیت ایران را به خطر مواجه می سازد. بنابرین شاخصه های سیاست ایران در مورد افغانستان متاثر از عوامل ذیل است.
1-    ایجاد چالش برای امریکا و ضربه زدن به جایگاه جهانی امریکا که دشمن سرسخت جمهوری اسلامی دانسته می شود.
2-    استفاده ابزاری از طالبان تا بتواند میدان نظامی امریکا را در در افغانستان تنگ تر بسازد.
3-    فشار بالای دولت افغانستان، تا از دریا های غرب کشور امتیاز بیشتری کسب نماید.
4-    در این حال توسعه نفوذ شیعه سیاسی در برابر نفوذ اسلام سنتی بنیادگرا.
بایست گفت که ناهمگونی سیاست غرب و ایران باعث می گردد، افغانستان نوپا که نیاز اساسی برای ثبات و پایداری دارد آسیب پذیر گردد، چون سیاست ایران نیز در اغلب مورد حکومت محور نیست بیشتر با گروه های سیاسی و غیر دولتی تماس برقرار می سازد.
عربستان سعودی
عربستان از سال های جنگ سرد بدین سو در اغلب بازی های سیاسی افغانستان پیوند یافته است؛ چون منابع شماری از گروه های تندرو مذهبی از عربستان منشاء می گیرد، از سوی دیگر این دولت در بازی های منطقه‌یی به شدت با ایران مشکل دارد. از همین لحاظ رقابت با ایران و حمایت از گروه های سنی بنیادگرا باعث می گردد که اجماع سیاسی افغانستان چند پاره گردد. اغلباٌ نگاهی عربستان سعودی در افغانستان در موارد پایانی رابطه می گیرد.
1-    گسترش اسلام وهابی تا از نفوذ شیعه انقلابی ایران بکاهد.
2-    پیوند عاطفی و سیاسی و شماری از گروه های تندرو اسلامی که از زمان جنگ سرد تاکنون ادامه دارد.
3-    عدم علاقمندی از دموکراتیک شدن فضای سیاسی افغانستان.
به همین منظور است که رویکرد سیاست خارجی عربستان سعودی جامعه دو مذهبی افغانستان را نا دیده می گیرد، بخاطر رقیب منطقه‌یی‌اش ثبات و پایداری نظام سیاسی افغانستان را لحاظ نمی کند.
.
عوامل داخلی
در عوامل داخلی ما می‌ توانیم بگویم که سیاست، اقتصاد، اجتماع، در ایجاد تنش بین گروه ها و سازماندهی حملات و مشکلات دیگری نقش اساسی داشه باشد از این‌رو وقتی توازن این عوامل برهم می‌خورد بحران های شدید ایجاد می شود. افغانستان یکی از کشور هایست که در زمان گذشته و حال با جنگ های قومی و نژادی به معضلات زیادی روبرو است، که این مشکلات را می توان چینین دسته بندی کرد:
سیاست
عوامل سیاست را میتوان در سوء مدیریت ( رهبران بد ) و همسایه ‌های بد جستجو کرد. در افغانستان حس وفاداری و همبستگی در بین گروه ها اقوام ثابت و پایدار نیست، شکاف های قومی و زبانی در سیاست این کشور پیوسته آشکار میشود. از همین روی مداخله کشورهای همسایه نیز خیلی ساده و آسان در مسایل سیاسی افغانسان صورت می گیرد.
با آنکه افغانستان کشور چند قومی و اقلیت های است؛ ولی پشتون که گفته می شود 40 فیصد نفوس را در اختیار دارند همواره قدرت مطلقه را دردست داشته اند، از همین روی تاجیک همیشه در رقابت قدرت اول با پشتون ناسازگار اند. اما پشتون های از مرزهای ناپایدار جنوب با پاکستان استفاده می برنند، حتی باور ها وجود دارد که در انتخابات ها نیز این مسایل دخیل بوده است. اغلبآ تقلبات و فساد در پروسه انتخابات ناشی از رقابت های قومی است که از اغلب ولایت های نا امن در پروسه انتخابات استفاده سو صورت می گیرد. بدین اساس در حوزه سیاست تقلب، سواد پایین، قومی گرایی، عدم حاکمیت قانون از عوامل خطرناک پنداشته می شود که پروسه سیاست دموکراتیک و ملی گرایانه را آسیب پذیر ساخته است.


عوامل اقتصادی
افغانستان بعد از سومالی یکی از کشور های فقیر دنیا است که طبق آمار درست 70 فیصد مردم آن در دهات زندگی میکنند. فقر و تنگدستی همیشه دامن گیر مردم افغانستان بوده و این روند تاکنون ادامه دارد که به باور کارشناسان فقر بر عوامل زیر پیوند دارد.
1-    فقر سواد: سازمان یونسکو هم ساله گزارشی را در پیوند به سواد کشورها نشر می کند که افغانستان از شماری کشورهای بی سواد دنیا پنداشته مطابق آمار سازمان ملل متحد بالای 61 درصد انسان در افغانستان بی سواد گفته می شود که این رقم در میان زنها این کشور بیشتر است. پایین بودن شاخصه‎ی سواد به شدت روی فقر و توسعه نیافتگی افغانستان تاثیر گذار دانسته می شود.
2-    خشک سالی و آفات طبیعی : آفات طبععی مانند سرازیر شدن سیلاب ها، امراض نباتی، هجوم ملخ ها و خشک سالی ها، برای کشوری مانند افغانستان که تدارک چندانی برای رسیدگی اینگونه حوادث و آفات وجود ندارد، میتواند فقر را گسترش دهد، زیرا این عامل باعث از بین رفتن منابع غذایی شده و سبب میگردد تا مردم به قلت مواد غذایی و سایر مشکلات مواجه گردند.
3-     نبود زمینه‌های کاری: بیکاری یکی از عامل عمده در ایجاد نزاع های سیاسی گفته می شود، چون افراد بیکار سرباز خوبی برای جنگ ها و تنش های سیاسی است، براساس آمارها در افغانستان حدود 4 میلیون بیسواد که بیشتر آن جوانان اند از شمار افراد بیکار هستند که این امر فرصت را برای گروه های تروریستی نیز مساعد ساخته است تا از نسل جوان سرباز گیری کنند.
4-    افزایش نفوس بی رویه: عدم کنترول نفوس در خانواده ها از عوامل دیگری فقر در افغانستان شناخته شده است. کثرت فرزندان در خانواده ها که هیچگونه به زمینه های تعلیم و تربیه، صحت،غذا و سایر نیازمندی های آنها پرداخته نمی شود، در گسترش مشکلات اقتصادی جامعه و خانواده نقش مهم دارد.
5-     عدم موجودیت پلان درست در ادارت دولتی: دولت در اغلب امور امور اجتماعی با بی برنامگی و ناکارایی مواجه است، که این عامل باعث آن گردیده که مردم بیشتر در فقر و تنگدستی قرار داشته باشند، درحالی که پالیسی های موثر دولتی می تواند در کاهش فقر بصورت تدریجی موثریت داشته باشد.
عوامل اجتماعی و قومی
افغانستان کشوریست که در تضاد سیاسی و اجتماعی از زمان های دور قرار داشته است، هرگاه بر قاعده علم جامعه شناسی وضعیت اجتماعی افغانستان را بررسی کینم درمی یابیم که هنوز افغانستان به جامعه نرسیده است، بیشتر اجتماع چند پارچه قومی است، که اقوام در در آن توافق سیاسی و فرهنگی در اغلب مسایل ندارند. از همین روی همیشه این فاصله های اجتماعی وقومی خشونت زا و نزاع زا گفته می شود. اگر تاریخ چهل سال اخیر را ورق بزنیم در می بابیم که تنش میان پشتون و تاجیک، هزاره و پشون، ازبیک و تاجیک و همینگونه میان این قومیت ها ناشی از فاصله های ارزشی و اجتماعی است که هم دیگر را بیگانه فرض می کنند و باهم در تضاد و مشکل اند.
نتیجه گیری
بررسی ها نشان میدهد که منازعات افغانستان ریشه خارجی و داخلی دارد، ولی موفقیت دولت های بیگانه بیشتر از تشتت و پراگندگی جامعه سیاسی افغانستان حاصل می شود، ازاین روی مردم افغانستان پس از سال‌ها جنگ و خونین ریزی باید به این باور رسیده باشند که اجماع سیاسی بخاطر یک دولت دموکراتیک و ملی مهم و حیاتی است، تا زمانی که فضای سیاسی استوار به همدیگر پذیری و تحمل نباشد شکل یافتن نظام سیاسی استوار و ملی گرا ممکن نخواهد شد، و ما وقتی می توانیم که مشکلات داخلی را حل نماییم که در جغرافیای افغانستان حس هم‌وطنی را پرورش بدهیم و دولت را در راستای با سواد سازی و فقر زادیی کمک نماییم.


Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 378

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 149 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.