Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

کندز قربانی غفلت های حکومت یا گزینه یی برای بازی های بزرگ PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
جمعه ، 14 آبان 1395 ، 08:36

مهرالدین مشیدکندز از سال گذشته تا کنون دوبار بصورت دراماتیک بدست مخالفان مسلح سقوط می کند. این در حالی است که از یک سال بدین سو عملیات برای پاکسازی ولسوالی های کندز از سوی نیرو های امنیتی به شدت ادامه دارد و در این مدت هر از گاهی مقام های دفاعی و امنیتی مستقر در کندز از تامین زود هنگام امنیت در این ولایت سخن گفته اند؛ اما در این مدت هیچ گاهی شهروندان کندز از عملیات ها در کندز خوشنود نبوده و همیشه ابراز نارضایتی کرده و از مقام های امنیتی کشور خواهان رفع نگرانی های شان شده اند. کندز در حالی بار دیگر بدست طالبان سقوط کرد که عملیات نظامی به شدت در ولسوالی های دشت ارچی، قلعهء زال و حق تاش ادامه داشت و معاون لوی درستیز چند روز پیش از دستاورد های کلان نیرو ها و تلفات سنگین طالبان در کندز خبر داد. گذشته از این که پس از سقوط کندز شورای ولایتی از عدم هماهنگی نیرو ها در این ولایت خبر می دهند و از جمله عامل سقوط شهر کندز را عدم هماهنگی میان نیرو ها عنوان می کنند، می گویند که تنها نیرو های امنیت ملی در برابر طالبان ایستادند و نیرو های دیگر از مقاومت دست کشیدند. گفته هایی وجود دارد که در کنار سایر ضعف ها و دشواری های اکمالاتی ضعف مدیریتی فرماندهان و ناهماهنگی نیرو ها در کندز بیشتر از دیگران زمینه را برای حمله و پیشروی طالبان  در شهر کندز فراهم کرده است. آنچه پرسش برانگیز است رها کردن اطراف شهر کندز باوجود زیر تهدید بودن شدید آن از سوی طالبان است که چگونه عملیات به فاصلهء هشتاد کیلومتر دورتر از شهر کندز کشانده می شود. مقام های نظامی کشور می گویند که هدف شان از عملیات یاد شده نابودی مرکز های ظالبان در کندز بوده است که وارد شدن طالبان در شهر کندز تا نزدیکی های ساختمان مقام ولایت خلاف کفته های آنان را ثابت کرد که این تاکتیک غلط از آب بیرون برآمد؛ زیرا کندز در حالی دوباره بدست طالبان سقوط کرد که مقام های نظامی مستقر در کندز از پیروزی های بزرگی در دشت ارچی و قلعهء زال سخن گفته بودند. سقوط دوبارهء کندز این گمانه زنی ها را قوت بخشید که عملیات در دشت برچی و قلعهء زال پاسخی فراافگنانه به نگرانی های باشنده گان شهر کندز بود که در عمل ثابت شد. مقام های نظامی در حالی از پیروزی های پیهم در کندز سخن می گفتند که شهروندان آن با همه بی باوری ها از افزایش ناامنی ها در این شهر نگران بودند که بالاخره ثابت شد که نگرانی های آنان درست و وعده ها دروغ بوده است. حوادث تازه در کندز بیشتر این گمانه زنی ها را تقویت کرد که جنگ در ولسوالی های کندز بیشتر شکل مانور را داشته تا
بیرون راندن طالبان از کندز. هرگاه چنین نمی بود، با این شتاب کندزیان قربانی رخداد کنونی نمی شدند؛ زیرا طالبان به گونهء سمارق یک باره در اطراف شهر کندزسبز نشده اند. هرگاه قبول کنیم که گویا طالبان با استفاده از بستر های مردمی به چنین موفقیت نایل آمده اند. پس در این صورت نقش نیرو های استخباراتی در کندز زیر پرسش می رود و مقاومت نیرو های امنیت ملی به گفتهء باشنده گان کندز پس از خودداری سایر نیرو ها از جنگ در برابر طالبان عملی تلافی جویانه در پیوند به غفلت های وظیفه یی آنان بوده است؛ این یک روی سکهء بازی است و روی دیگر آن سخن دیگر دارد؛ البته با این تحلیل که کندز گزینه یی برای بازی بزرگتر به بهای قربانی شهر و شهروندان کندز برای رسیدن به هدف های دیگربرگزیده شده است. حادثه سازی سال پار در کندز سبب شد تا امریکا اعلان کند که ده هزار نیرویش در افغانستان می ماند و حالا سیزده هزار نظامی خارجی در افغانستان حضور دارند. با این تحلیل هدف از حادثه سازی ها در کندز جلب کمک های نظامی و مالی خارجی ها است که در آغاز نشست بروکسل رخ داد. هرگاه چنین نمی بود، گزارش سیاه و خاکستری کمیسیون حقیقت یاب کندز زیر هفت من خاک باقی نمی ماند، عاملان و غفلت کننده گان آن محازات می شدند و اعضای کمیسیون خاکستری هم سکوت اختیار نمی کردند. از این معلوم می شود که اعضای کمیسیون هم اشخاص دست چین بودند که ماموریت استخباراتی خود را زیر نام کمیسیون حقیقت یاب انجام دادند. بعید نیست که این بار باز هم کندز و شهروندان آن قربانی یک کمیسیون حقیقت یاب دیگر شوند. چنانکه همین حالا گفته های مقام های محلی کندز فرار آنان را از اصل موضوع نشان می دهد. سخنگویان حکومتی کندز بجای ارایهء کوتاهی ها و عوامل شکست شان در کندز، به پاسخ های فراافگنانه پرداخنه و می خواهند بگویند که عامل سقوط کندز موقعیت استراتیژیک آن است که گویا بر سر چهار راهء وصل کشور های آسیای میانه و جنوب آسیا قرار دارد. در این شکی نیست که کندز یا کهندژ قدیم در شمال کشور از جمله ولایت های مهمی است که از لحاظ نظامی دارای اهمیت استراتیژیک بوده و در ضمن دارای اهمیت اقتصادی نیز است. یکی از دلایل مهم استراتیژیک بودن کندز موقعیت آن در شمال هندوکش است که در طول تاریخ به مثابهء کاپیسا در جنوب هندوکش برای نیرو های مقاومت ملی اهمیت بسزای نظامی داشته است. کندز واقع در شمال و کاپیسا واقع در جنوب هندوکش در طول تاریخ مرکز و محراق مبارزاتی نیرو های مقاومت ملی در برابر متجاوزان خارجی بوده است که نیرو های ملی هر از گاهی تلاش کرده اند تا دست کم یکی از این دو پایگاه را حفظ کنند. هرچند این موقعیت استراتیژیک کندز در طول تاریخ هر از گاهی لرزان بوده که به دلیل ساختار های ارضی آن قیام آوران ملی نتوانسته اند، از آن بحیث پایگاهء دایمی استفاده کنند و اما این از اهمیت استراتیژیک بحیث کهندژ قدیم چیزی کم نمی کند؛ زیرا از نام کندز پیدا است که در طول تاریخ دژ استواری برای مبارزان ملی بوده است؛ اما کاپیسا یا بگرام به دلیل موقعیت جیو استراتیژیک آن در طول تاریخ بیشتر سنگر دفاع و پناه گاه نیرو های مقاومت ملی بوده است. از همین رو در طول تاریخ مهاجمان و متجاوزان تلاش کرده اند تا بیشتر این دو محور استراتیژیک را مورد حمله قرار بدهند تا جلو تمرکز و تجمع رهبران ملی را بگیرند. چنانکه نورستان در زمان امیر عبدالرحمان فتح شد که او توانست با استفاده از ساختار های ملوک الطوایفی یا خان خانی نیرو های بومی را برای تصرف نورستان بسیج کند. وی توانست تا با لشکر کشی از راه پنجشیر خاواک کافرستان آن روز و نورستان امروز را تصرف کند. از ساختار های پیچیده زبانی و قومی باشنده گان نورستان همین اکنون نیز فهمیده می شود که این ولایت در طول تاریخ آخرین پناه گاهء رهبران و رهروان نیرو های مقاومت ملی بوده است. بانوجه به اهمیت استراتیژیک کندز باید گفت که هرچه باشد، بصورت قطع سقوط یک بارهء آن را بدست طالبان در نتیجهء غفلت های توام با سازش های پشت پرده مقام ها را نمی توان، بر آن توجیهء کرد. هرچند در رخداد سقوط کنونی کندز کابوس ستون پنجم سنگینی چه که حتا سایه هم ندارد. از این معلوم می شود که این بار ستون پنجم چنان پیش از پیش جای قدم های خود را روبیده پل پاکی کرده است که تمامی نشانی ها را از زیر عینک تحقیق و بازرسی هم پنهان کرده است. آشکار است که مخفی کاری ها در این بازی ها پیچیده تر از آن است که بتوان به ساده گی کلافۀ سر در گم آنرا پیدا کرد؛ زیرا این بازی ها در بستر عمق استراتیژی های کلان راه اندازی می شوند و از آن رو چندان محسوس نیستند که درک آنها هم گاهی دشوار می باشد. داستان انتقال جنگ از جنوب به شمال سر نخ درازی دارد که نوشته های اخیر گیتس در کتاب خاطرات  اش در پیوند به گفت و گو هایش با  حامد کرزی رییس جمهور پیشین بخشی از این توطیه را ارایه کرده است که هدف از آن دست باز دادن برای آقای حامد کرزی در شمال برای جابجایی طالبان به هدف فشار دادن جبهۀ شمال بود. احتمال دارد که انتقال وزیرستان به شمال  هم برای تهدید روسیه و چین  هم بخشی از آن بوده باشد. هرچند ظهور داعش در افغانستان و اختلاف روسیه با امریکا در سوریه تا حدودی بر این استراتیژی اثر گذاشته است و نزدیک است به همسویی پاکستان، روسیه و طالبان بدل شود؛ اما از این که این گونه استراتیژی ها دراز مدت اند و ممکن نیست تا به این ساده گی از تغییر آن صحبت کرد. از آنچه گفته آمد، این پرسش در افکار جان می گیرد که آیا کندز قربانی غفلت های وظیفه یی و سهل انگاری ها شده و یا قربانی سازش پنهان و توطیه های نامریی پشت پرده که می توان از آن را گزینه یی برای بازی های بزرگ عنوان کرد. این پرسشی است که شاید بدین زودی ها پاسخ نیابد؛ زیرا رخداد هایی که در آن دست کاری های استخباراتی در عمقی از توطیه ها نقش سنگین داشته باشد. هرگزبه زودی افشا نمی شوند؛ زیرا با توجه به دست داشتن مقام های حاکم هر از گاهی مانند ترور های سیاسی ماست مالی و تحریف می شوند. این گونه رخداد ها چنان ”تابویی” ساخته می شوند که حتا قربانیان و وارثان آنان از نزدیک شدن به آن می هراسند نا مبادا به گونهء آن پروانه بلعیده شوند که به هدف رسیدن به هدف به آغوش گلی پناه می برد. هرچه باشد چنین قربانی بزرگ که حیات ده ها انسان مظلوم را بگیرد و ویرانی و تباهی وحشنناکی را در پی داشته باشد، ارزش آن بسا کلان تر از آن است که زیر نام بهانه های بازی بزرگ آن را به گونهء بیرحمانه به بازی گرفت. یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 166 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.