Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

آیــا ریــش سنت مـــؤکد است؟ PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - مـــذهبـــی
نوشته شده توسط دکتور محمد فرید یونس   
چهارشنبه ، 14 بهمن 1394 ، 14:40

دکتور محمد فرید یونسبه نام خداوند بخشاینده و مهربان
درین اواخر در مطبوعات اجتماعی خواندیم که سطح رهبری کشور تاجکستان برای مبارزه با تندگرایی اسلامی مردم را وادار ساخته است تا ریش شان را بتراشند. برای توضیح این مطلب که آیا ریش سنت موکد است و یا خیر، باید به یک سلسله توضیحات دیگر به طور خلاصه بپردازیم تا به نتیجۀ مطلوب برسیم.
تاجکستان در اوایل قرن بیست و یکم همان اشتباه را می‌کند که مرحوم اعلحضرت امان الله در اوایل قرن بیستم کرده بود: تجدد گرایی ظاهری که مردم را مجبور به پوشیدن دریشی میکرد. امروز که نودو پنج سال سپری می‌شود، اکثریت مطلق مردم افغانستان لباس محلی به تن میکنند مخصوصاً در شورای ملی کشور و در پایتخت کشور که همین جنبش مدرنیزه آغاز یافته بود. صد سال گذشت و هیچ‌کس نخواست بداند که این اندیشه، تفکر و ذهنیت است که یک جامعه را تغییر میدهد نه شکل و قواره ظاهری و لباس. سعدی علیه الرحمه چه زیبا گفته است:
تن آدمی شریف است بجان آدمیت --- نه همین لباس زیباست نشان آدمیت
اگر آدمی بچشمست و دهان و گوش و بینی---چه میان نقش دیوار و میان آدمیت
تعجب من درین است که درین مقطع تاریخ کشور های اسلامی که فقر و بدبختی و بی قانونی تعصب و نیگ نظری ناله میکند، مسلمانان چه از کشور تاجکستان باشد و یا چه افغانستان باشد، قد اعلم نه می‌کنیم که چگونه جامعه را از بیسوادی نجات دهیم، چگونه ما به جوان خود یک اندیشه فکری سالم دهیم، چگونه با فحشا مبارزه کنیم، چگونه با زن ستیزی که زنان خود را به خاطر بی عدالتی های خانوادگی آتش میزنند مبارزه کنیم و غیره و غیره؛ ما در دنبال مطالب هستیم که نه ما را زیاد تر مسلمان میسازد و نه کمتر. مسئله ریش یکی از آنهاست. بسیار مردم هستند که ریش دارند و اما منافق هستند، زن ستیز هستند، قوم پرست هستند و نادان هستند و بسیار مردم است که ریش ندارد مانند یک ریش دار منافق است، زن ستیز است ؛ قوم پرست است و نادان است. و یا بر عکس آن هستند اشخاص که هم ریش دارند و هم مردمان صادق هستند و یا هم ریش ندارند و مردمان صادق هستند. پس ریش هرگز نشانی ایمان داری و بی ایمانی شده نه می‌تواند زیرا از نگاه سایکولوژی یا روانشناسی، دین یک موضوع علمی و اما فکری و عقلی است. قرآن صریح درین بخش سایکولوژی دینی می‌گوید که «یوا خِذکم بما کسبتَ قلوبکم « یعنی (در آنچه بر دل دارید مورد بازخواست قرار میدهد) از همین لحاظ پیامبر (ص) گفته است «الاعمال بالنیة» یعنی که (کار ها وابسته به نیت است )اعمال شما بستگی به نیت شما دارد. یک شخص مسلمان و اما منافق میتواند به نیت اینکه جاسوسی مسلمانان را کند در گروه مسلمانان داخل شود و برای این منظور ریش بگزارد تا زیاد تر اعتماد مردم را جلب کند. این عمل زشت جاسوسی را بعضی مسلمانان منافق بعد از حادثۀ یازدهم سپتامبر در امریکا کردند و در خدمت پولیس مخفی بودند. پس دلیل اول که ریش نه میتواند سنت مؤکد باشد همین است زیرا قرآن می‌گوید که مردم را به قلب های شان مؤاخذه میکند وپیامبر (ص) تأکید به ریش ماندن نکرده است و این علماست که آن را مؤکد ساخته‌اند در حالیکه پیامبر (ص) فرموده است که کار های مردم مربوط به نیت شان است.
مشکل عمده درین است که مسلمانان کورکورانه همان چیزی که برایشان توسط گذشتگان گفته شده، همان را بدون اینکه خود فکر کنند قبول کرده اند. هیچ‌کس سخنان گذشتگان را زیر سؤال نبرده که آیا راست گفته اند و یا خیر. این را هم میدانیم که شخص دینی هم، هرگز تحقیق نه می‌کند و همان مطلب که گذشتگان برایش گفته همان را به دیگر مردم میرسانند حتی که غلط باشد. قرآن درین مورد بسیار قشنگ می‌گوید « بل نتبعُ مآ الفینا علیه ابآ نا او لو کان َابا وهم لا یعقلون شیاً و لا یهتدون» یعنی (ما از آنچه نیاکامان را بر آن یافته ایم پیروی می‌کنیم حتی اگر نیاکانشان چیزی نیندیشده و راهی نیافته باشند بازهم از آنان پیروی می کنند؟) [بقره 170]. این آیه تنها برای آنانی که اجداد شان کافِر بودند نیست. این آیه در بحث جامعه شناسی اسلامی حائز اهمیت فراوان است و برای مسلمانان امروزی هم صدق میکند و در هر زمان بالای مسلمان هم می‌تواند از نگاه جامعه شناسی اثر داشته باشد که نباید از گذشتگان کورکورانه تقلید کرد زیرا گذشتگان میتوانند اشتباه کرده باشند و یا اگر اشتباه هم نکرده باشند ممکن است دید و بینش زمان خود را درج کرده اند که به درد روزگار ما نه میخورد. کورکورانه قبول کردن از نیا کان بدون تعقل و تفکر در امور محوله و روزمره، نتیجه آنست که بعصی وقت فتوای شان بدون اینکه فکر کرده باشند دور از قرآن و حدیث و سنت است. ملا ها هم که اساساً باید مردم را روشن سازند در همین دستۀ تقلید کنندگان هستند. اقبال لاهوری در مورد ملا ها بسیار زیبا می گوید
ز من بر صوفی و ملا سلامی ---که پیغام خدا گفتند ما را
ولی تاویل شان در حیرت انداخت---خدا و جبرئیل و مصطفی را
اساس غلط فهمی در کجاست؟ اساس غلط فهمی در شناخت سنت و حدیث در رابطه با قرآن است. اول اینکه اشخاص دینی اکثراً سنت را حدیث می‌گویند و حدیث را سنت. وقتی که می‌گوید سنت رسول کریم است، امکان دارد که، آن حدیث باشد. این اشخاص ابداً اعتراف نه می‌کنند که یک تفاوت عمده بین حدیث و سنت است. هرگز ندانسته اند و نه می‌خواهند بدانند که سنت مقید به زمان و مکان است و حدیث مقید به زمان و مکان نیست. طور مثال در زمان رسول الله مبارک در زمان جنگ، خندق حفر کردند تا از هجوم دشمن جلوگیری به عمل آید و این سنت رسول الله (ص) در زمان جنگ است و اما امروز میدانیم که این سنت قابل تطبیق نیست. و یا یک مثال دیگر بیاوریم اینکه جناب پیامبر (ص) دندان‌های خود را مسواک میکردند تا دندان شان نظیف باشد و با این عمل به امت نظافت دندان را نشان میدادند و اما امروز مسواک تبدیل شده به کریم های دندان که برای نظافت دندان بسیار مؤثر تر است نظر به مسواک. مسواک کردن جای خود را به کریم کردن داده است. نقطه اول اینکه سنت مقید به زمان و مکان است و جنبه عملی در همه وقت نه می‌تواند داشته باشد زیرا ما با یک زمان دیگر زندگانی داریم. و اما حدیث شکل جهانی دارد. حدیث مقید به زمان و مکان نیست. هر سخن پیشوای اسلام تا ابد جاویدان است. طور مثال فرموده اند که « آموختن علم برای مرد و زن مسلمان فرض است”. تا جهان باقی است این حدیث پا بر جاست. موضوع دیگر معنی اصلی و تعریف سنت است. سنت یعنی روش زندگی و این تنها مربوط پیشوای اسلام نیست. ما در تاریخ اسلام، طور مثال سنت حضرت عمر (رض) داریم، و یا سنت حضرت علی (رض) داریم که در زندگی پیاده کردند. طور مثال نماز تراویح به شکل دسته‌جمعی در ماه مبارک رمضان سنت عمر (رض) است. سنت موکد آن سنت است که رسول خدا (ص) در عمل خود شخصاً تاکید ورزیده باشد و یا عمل آن مبارک (ص) باعث تقویه ایمان گردد مانند دو رکعت نماز سنت فجر قبل از نماز فرض. ریش باعث تقویه ایمان نه میشود. امروز بسیار دانشمندان اسلامی هستند که ریش ندارند.
این دسته بندی ها مانند مؤکد و غیر مؤکد کار علماست. حضرت رسول اکرم (ص) هرگز نگفته است که این عمل من مؤکد است و باید انجام دهید و آن عمل من مؤکد نیست و مهم نیست که انجام دهید. علما موضوع را استخراج کرده‌اند نه اینکه یک حدیث درین زمینه وجود داشته باشد. رسول خدا بسیار چیز ها را دوست داشت که ما از عهده آن بر آمده نه می توانیم مثلاً خوردن شیر و خرما و یا کم خوری و یا شب‌ها به عبادت بر خاستن. آیا ما قادر هستیم که هر شب برای عبادت بر خیزیم؟کار پیامبر اسلام تبلیغ دین بود و گفتار نیک، پندار نیک و کردار نیک. بعداً علما قصه مؤکد و غیر مؤکد را کشیدند و به جای اینکه کار دین را به مردم آسان کرده باشند آنرا مغلق ساختند. دین برای آسانی امور مردم نازل شده است زیرا دین از مردم است، از یک طبقۀ خاص به نام دانشمندان نیست
از دید یک مسلمان، قرآن مجید علم است و علم قرآن مکمل است و در هر نقطه که بشر به آن تماس دارد به نحو از انحا در قرآن کریم تذکر به عمل آمده است. به عبارت دیگر هر آن چیزیکه در زندگانی بشر است در قرآن است و آن چیزیکه در زندگانی بشر نیست در قرآن نیست زیرا قرآن برای بشریت نازل شده است و همه مسایل بشری را احتوای میکند. طور مثال قرآن از سیاست، قضاوت، اقتصاد، اصول جنگ، مسایل خانواده، انتروپولوژی، سوسیولوزی، ساینس، بیولوژی، سایکولوژی، تاریخ و همه و همه که در زندگانی ما وجود دارد، بحث می کند. از همین لحاظ قرآن به ما مژده میدهد که دین را تکمیل کرده است(الیوم اکملت لکم دینکم).. پس قرآن علم و آورنده آن که محمد (ص) باشد مظهر علم است. چون محمد امین مظهر علم است یعنی از قرآن نمایندگی میکند پس باید اول همه سخنان او مطابق به قرآن باشد و اگر با قرآن مطابقت ندارد،آن سخن از محمد (ص) نیست و حدیث جعلی از همین جا شناسایی میگردد. محمد امین که از دید قرآن رحمت العلمین است هر گز سخنی نگفته که مغایرت با قرآن داشته باشد. حتی منحیث یک انسان و یک فرد اگر چیزی گفته است، برایش الهام شده است تا در شخصیت او هیچگونه صدمۀ اجتماعی وارد نشود و به مغایرت با قرآن قرار نگیرد و از همین لحاظ مبارک معصوم بود.
گفتیم که قرآن علم است و سنت پیامبر بایست با قرآن مطابقت داشته باشد و چون در شریعت اسلامی قرآن مرجع اول قانون است هر آن موضوع و مطلب که با قرآن مطابقت ندارد و یا خلاف قرآن قرار میگیرد، آن موضوع یا باطل است و یا نه میتواند سنت مؤکد شود. یک حدیث در دست نیست که رسول خدا (ص) گفته باشد ای مردم ریش تانرا نتراشید که سنت من است. بلی همه انبیاء (ع)ریش داشتند. خود رسول کریم (ص) ریش داشت و یا در یک حدیث میخوانیم که ریش را «دوست دارم» و این یک عرف حسنه حساب می‌شود نه اینکه سنت مؤکد باشد زیرا قسمیکه گفتیم باعث تقویه ایمان نه میشود. رسول کریم (ص) گیسوی بلند هم د اشت. و اما مذهبیون سر خود را می تراشند و ریش را نی. پیشوای اسلام (ص)نه میخواست مردم مانند یهودان ریش بیباک داشته باشند و توصیه میکرد که مردم ریش خود را اصلاح کنند. همچنان مبارک گیسوی قشنگ داشت پس چرا مردم این سنت «موکد» را نهی میکنند و موی سر خود را می تراشند در حالیکه رسول اکرم (ص) همیشه گیسوی بلند داشت؟ تنها به خاطر مناسک حج عمره؟ که بعد از عمره مبارک قربانی ذبح کردند و سر شانرا تراشیدند و دیگر در همه وقت گیسو داشتند
یک حدیث متفق علیه فوق‌العاده مهم دیگر درین مورد از پیشوای اسلام به ما رسیده است که در مسلم و بخاری نقل قول شده است که کار ما را مطلق حل میکند، خدمت شما پیشکش می‌کنم که این حدیث نه تنها سنت مؤکد بودن موضوع را مطلق از بین می‌برد حتی سنت بودن ریش را ضعیف میسازد. در حدیث میخوانیم که «ان الله لا ینظر الی صورکم و اموالکم و لکن ینظر الی قلوبکم و اعمالکم» یعنی
خداوند به صورت‌های شما و ثروت و دارایی شما نظر نه می افگند اما به قلب های شما و کار های شما نظر می اندازد.
این حدیث به مطابقت آیه مبارکه بالا ست که تذکر داده شد. این حدیث هرگونه ریا کاری، منافقت و دو رویی و خود سازی و تکبر را نفیه میکند. هیچ مهم نیست که ریش داری و یا نداری. ثروت و جاه و مقام داری یا نداری، نیت تو در کار ها و قلب پُر نورت برای خداوند مطرح است. حدیث فوق به اصطلاح وطنی قصه سنت مؤکد را مطلق «مُفت» میسازد و سنت بودن آنرا ضعیف زیرا ایمان واقعی به قلب است نه به ظواهر
در بالا دیدیم که چون دین یک موضوع فکری و قلبی است، ریش نه می‌تواند سنت مؤکد باشد. یعنی نه می‌تواند انسان ساز باشد و ازین لحاظ نه می‌تواند پایۀ ایمانداری محسوب شود.
از نگاه علم بیالوژی هم، ریش نه می‌تواند سنت مؤکد باشد زیرا انسان‌ها از نگاه نژادی به تفاوت خلق شده‌ اند اما در خلقت انسان که همه از دید قرآن از خاک آفریده شده، همۀ موزون، از نفس واحد و خون بسته آفریده شده است، یگانگی وجود دارد زیرا کلمه انسان استفاده شده است. تفاوت‌های نژدای حکمت پروردگار است. اگر کسی کمتر مو دارد و نه می‌تواند ریش داشته باشد به این معنی نیست که در خلقت او عیب و نقص است. خلقتش همانگونه است. تشکل هورمونی انسان‌ها متفاوت است. یکی ریش انبوه دارد و یکی ندارد. سنت وقتی مؤکد شده می تواند که همه آنرا بتوانند تطبیق کنند و داخل ثواب شوند. مسأله خلقت جدا از سنت و روش زندگی است. اگر ما موضوع خلقت انسان را با سنت و یا روش زندگی پیامبر ارتباط دهیم العیاذ بالله عدالت خداوند را در خلقتش زیر سوال می بریم.
با دلایل فوق ریش برای مردان یک عرف حسنه پیشوای اسلام است نه اینکه سنت مؤکد باشد زیرا دین یک موضوع فکری و عقلی است. اگر کسی ریش دارد و به نیت اینکه پیشوای اسلام ریش داشت در صورتی که از دروغ، نفاق، خشم، تکبر، و خود خواهی و همه اعمال بد دوری کرده باشد، شاید ثواب گیرد و اگر ریش دارد و در انواع فساد غرق است ریشش به دادش نه می‌رسد. کشور های اسلامی زمانی میتواند ازین همه تنگ نظری، تعصب و تبعیض بیرون رود تا یک دسته از دانشمندان متبحر اول قرآن مجید را نظر به ایجابات عصر تفسیر کنند و دوم احادیث پبشوای اسلام باز رسی کنند و سنت و حدیث را تفکیک کنند و دوباره یک کتاب حدیث را پیشکش مردم کنند تا مردم با فرهنگ ناب محمدی یک زندگی آسوده داشته باشند و نظام های سیاسی موفق شود به جای ظاهر سازی اندیشه سازی کند

دکتور یونس استاد بشر شناسی خاور میانه و فلسفه اسلامی در دانشگاه ایا لتی کلیفورنیا ایست بی ایفای وظیفه می کند

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 168 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.