Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

رییــس پیشــین کمیســیون نظــارت بر تطبیــق قــانون اســاسی: انتخــابات برگــزار نخــواهد شــد PDF پرینت ایمیل
کی کیست - گفت و شــنود هــا
نوشته شده توسط هارون مجیدی   
سه شنبه ، 22 دی 1394 ، 09:23

رییــس پیشــین کمیســیون نظــارت بر تطبیــق قــانون اســاسی: انتخــابات برگــزار نخــواهد شــد /تطبیق قانون اساسی در افغانستان تجملی بوده است.
گفت‌وگو کننده: هارون مجیدی/ سه شنبه 22 جدی 1394/
اشاره: در چهاردهم جدی سال ۱۳۸۲خورشیدی، قانون اساسیهارون مجیدی جدید افغانستان توسط لویه جرگه به تصویب رسید که به این مناسبت همه سال یک هفته زیر نام «هفتۀ قانون اساسی» در افغانستان گرامی‌داشت می‌شود.
هر چند این قانون بهخاطر نیازمندی‌های سیاسی، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی و ارزش‌های دموکراتیک تصویب شده، اما در قسمت عمل به این قانون mandegar-3توجه آن‌چنانی صورت نگرفته است.

برای بررسی چرایی نام‌گذاری هفته‌یی به نام قانون اساسی و بحث حاکمیت قانون در کشور، گفت و گویی را با گل‌رحمان قاضی رییس پیشین کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی انجام داده‌ایم که اینک می‌خوانید:
-قانون اساسی در افغانستان چقدر احترام می‌شود و این قانون به چه اندازه مطابق به شرایط موجود کشور تهیه شده‌است؟
یکی از موجباتی که هفته‌یی به‌نام «قانون اساسی» در کشور نام‌گذاری شده، این است که یکی از عناصر بسیار مهم برای حاکمیت قانون تنویر اذهان شهروندان است؛ تا زمانی که من متصدی کمیسیون مستقل نظارت بر تطبیق قانون اساسی بودم، یک هفته را در تقویم زیر نام هفتۀ قانون اساسی گرفتیم که خوش‌بختانه حالا استقبال می‌شود.
هر قانونی که تهیه می‌شود باید جواب‌گوی جو اجتماعی باشد؛ دوم این‌که مجری قانون برای اجرای قانون فهم مسلکی داشته باشد و سوم، بحث ارادۀ سیاسی برای حاکمیت قانون است.
در ۱۳۸۲خورشیدی، زمانی که کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی ایجاد شد بعد از آن، قانون اساسی قوۀ نظارت‌کننده برای تطبیق خود را بدون قوت لازم قانونی به دست‌آورد. چون قانون اختصاصی‌یی که برای این کمیسیون در نظر گرفته شده، در آن ضمانت اجرایی وجود ندارد تا فیصله‌های این کمیسیون تطبیق شود و کسانی که قانون اساسی را نقض می‌کنند، مورد پیگرد قرار گیرند.
یگانه راهی که وجود داشت این بود تا ما از شهرت نیک یکی از اعضای کمیسیون استفاده کنیم و در قدم دوم، روابط خود خوب و نزدیک با رییس جمهور داشته باشیم که از یک طرف وظیفه‌اش است در فقرۀ اول مادۀ ۶۴ قانون اساسی گفته شده است: مراقبت از تطبیق قانون اساسی وظیفۀ رییس جمهور است و از طرف دیگر ما این روابط را نزدیک‌تر ساختیم تا صلاحیت اجرایی رییس جمهور برای تطبیق و رعایت قانون اساسی استفاده کنیم، این کار تا حدی مفید واقع شد.
برعلاوه، برای آماده شدن شهروندان برای پذیرش قانون ما هر سال جزوه‌یی را به‌نام «سال‌نامه» چاپ می‌کردیم و در آن تمام جزییات فعالیت یک سال خود را منعکس می ساختیم.
متأسفانه در قانون اختصاصی محدودیت وجود داشت و آن این که اعضای کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی نمی‌توانند با رسانه‌های غیر دولتی گفت‌و گو کنند، برای انجام کار رسانههای دولتی(تلویزیون، رادیو و روزنامه‌ها) چندان جواب‌ده نبود.کمیسیون نظارت برتطبیق قانون اساسی طی چهار سال گذشته از صفر شروع و اما متأسفانه تا حدی نرسید تا قانون اساسی در افغانستان حاکمیت داشته باشد.
به هر صورت، خلای عمده در خود قانون اساسی موجود است زیرااین قانون کمیسیون را تنها به عنوان «کمیسیون» می‌شناسد که از نظر قانون کمیسیون چندان صلاحیتی ندارد تا حاکمیت لازم را داشته باشد.
آرزو دارم روزی این کمیسیون به عنوان محکمۀ قانون اساسی باشد تا کسی که مرتکب نقض قانون اساسی می‌شود،مورد پیگرد عدالی و قضایی قرار گیرد.
-طی چهارده سال گذشته، تطبیق قانون اساسی چگونه بوده و چه کسانی مانع تطبیق مواد این قانون بوده‌اند؟
طی چهارده سال گذشته، از تطبیق قانون اساسی قسماً تجملّی نام برده می‌شدو قسماً هم تطبیق شد، وقتی قوای سه‌گانه را می‌بینیم یا برگزاری انتخابات‌های پارلمانی و ریاست جمهوری را راه‌اندازی کردیم، اعضای خود کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی انتخاب شدند، اعضای دادگاه عالی انتخاب شد؛ این‌ها از مواردی‌اند که می‌شود گفت، ما در این سال‌ها صاحب نظامی شدیم مبتنی بر قانون اساسی؛ این که قانون چقدر بر مبنای قانون اساسی عمل‌کرد، موانع آن را در ابتدا می‌شود به دو بخش تقسیم کرد: یکی، مانع داخلی و دومی هم مانع خارجی است.
مانع داخلی هم به سه بخش تقسیم می‌شود، یک، ایجاد مانع از طرف حکومت؛ دو، قدرت‌های موازی به دولت که قانون همواره برای‌شان مزاحمت بود و سوم این که مردم تا هنوزهم از قانون اساسی آگاهی درست ندارند.
در پهلوی این‌ها، نیروهای خارجی‌یی که در افغانستان حضور داشتند بارها قانون اساسی را در اجراآت و پیمان‌های خود نقض کرده‌اند.
-در بین شهروندان به طنز گفته می‌شود که قانون تنها برای غربیان ساخته شده و همواره بالای آنان تطبیق می‌شود، اگر این روند و این روحیه هم‌چنان ادامه داشته باشد سال‌های بعد وضعیت به کجا خواهد کشید؟
در این قسمت باید تفاوتی میان قانون اساسی و قوانین فرعی داشته باشیم، قانون اساسی اصلاً صلاحیت انتقالی قدرت حاکمه را مهار می‌کند تا در برابر شهروندان استعمال نشود؛ اگر نگاهی به سایر قوانین بیندازید می‌بینید که بازهم برای شهروندان و رفاه آنان تهیه شده‌اند.اما، این را می‌پذیریم که در افغانستان، زور قانون است، جایی که زور است آن‌جا قانون است و در غیر آن از قانون خبری نیست، زورمندان معافیتی دارند و به دلخواه خود می‌توانند کارهای خود را انجام دهند.
باور من این است، از زمان پیدایش آدم(ع) که موظف به ریاست زمین شد توأم با قانون بود.
حالا نیز جامعۀ بشری ناگزیر به داشتن و پذیرش قانون است، جامعه و رفاه انسانی بدون داشتن قانون ناممکن است و نه تنها قانون رعایت شود بلکه از آن حمایت نیز صورت گیرد و به مانند خاصیت اصلی خود قانون بالای همه یک‌سان تطبیق شود.
-در توافق‌نامۀ حکومت وحدت ملی آمده که بعد از گذشت دو سال از عمر این حکومت و برگزاری انتخابات‌های پارلمانی و شوراهای ولسوالی، لویه جرگۀ قانون اساسی برگزار می‌شود که در طی آن یک سلسله تغییراتی در مواد قانون اساسی نیز به میان خواهد آمد، به عنوان یکی از آگاهان قانون اساسی در افغانستان برداشت‌تان چیست و در کدام بخش‌های این قانون باید تغییرات به‌میان آید؟
اولاً توافق‌نامۀ ایجاد حکومت وحدت ملی خلاف قانون اساسی افغانستان است برای این که حکومت وحدت ملی در این قانون تعریفی ندارد، خود شاهد تاریخی است که قانون اساسی نقض شده و یک نسخۀ بیرونی آمده و بالای مردم تحمیل شده‌است.
دوم، مرجعی که خود از مشروعیت قانون برخوردار نباشد چگونه می‌تواند ادعا کند که قانون را تطبیق می‌کنیم. از طرف دیگر، دیده می‌شود که برای آوردن اصلاحات در ساختارها و نظام انتخاباتی چقدر کار صورت گرفت و سرانجام همۀ آن را به صفر ضرب کردند و پارلمان فرمان اصلاحات را رد کرد.
پیشبینی می‌کنم که اصلاً انتخابات صورت نمی‌گیرد و وضعیت را به حالتی می‌آورند که همه شهروندان افغانستان به شمول صاحب‌نظران بگویند که حالا مانند دورۀ اول انتخابات باید خارجی‌ها بیایند و انتخابات را مدیریت کنند. ما تا چه زمانی پیرو امر و نهی دیگران باشیم، بهتر می‌دانیم و می‌توانیم تا خانۀ خود را معماری کنیم.
-در کنار این، به‌خاطری که قانون اساسی در میان مردم نهادینه شود و همه شهروندان از مواد این قانون آگاه شوند چه کارهای باید صورت گیرد؟
از گذشته برای‌تان می‌گویم، زمانی که از هفتۀ قانون اساسی تجلیل می‌کردیم در تمام وزارت خانه‌های مرکز، ریاست‌های عمومی، تمام نواحی به شکل سیمینار و محافل برگزار می‌کردیم و در همکاری با والیان برنامه‌های فراوانی را می‌داشتیم و شرکت‌های مخابراتی نیز با ما همکار بودند و مواد قانون اساسی را به شهروندان پیامک می‌فرستادند.
علاوه بر این، به‌خاطر حقوق اتباع کشور که فصل دوم این قانون است زندان های افغانستان را انتخاب کردیم و از زندان بگرام شروع کردیم و بیست‌و یک ولایت را دیدیم و در یک صد و پنجاه زندان تمام حقوق شهروندی را به آنان تشریح کردیم.
با تمام این وجود من قانع نبودم و می‌دانستم به گونه‌یی که نیاز است قانون اساسی به همه درست فهمانده نشده است، به هرحال، آرزومندم کمیسیونی که اعضای آن تازه انتخاب شده، کارهای بیشتری انجام دهند و از قانون اساسی بتوانند حمایت کنند و آن را در میان شهروندان بیشتر برسانند.
-چه عواملی باعث می‌شود تا در جامعۀ مانند افغانستان ضمانت قانون تضمین شود؟
وقتی جامعۀ مانند افغانستان را در نظر می‌گیریم در اینجاها جنگ است و قانون و قواعد قانونی نه رعایت می‌شود و نه هم کسی به آن اعتنا می‌کند، سطح پایین سواد در میان شهروندان نیز تأثیر خود را دارد، در کنار آن فقر و مظالم در این چنین جامعۀ نیز تأثیرات سوء خود را می‌گذارد.
-در فرجام این گفت‌وگو پیام تان برای شهروندان و نهادهای تطبیق کنندۀ قانون اساسی چیست؟
پیام برای همه شهروندان افغانستان این است که بیایید نفاق را کنار بگذاریم و رمز کامیابی ما که اتفاق است، متوجه شویم و برویم به طرف قانون‌مندی و فرهنگ قانون‌شکنی و قانون‌گریزی را کنار بگذاریم و با یک احساس ملی و قوی بگوییم که افغانستان خانۀ مشترک همۀ ما است و به هر قیمتی که میشود این خانه را باید آباد کنیم.
-بسیار زیاد تشکر از این که فرصت گذاشتید.
تشکر از شما و همه همکاران تان در روزنامۀ ماندگار که هفتۀ قانون اساسی را گرامی می‌دارید.

 

ماندگار

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در دوشنبه ، 28 دی 1394 ، 12:42
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 187 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.