Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مصاحبۀ محمدحیدر اختر ناشر رنگین با نصیر مهرین (قسمت نخست) PDF پرینت ایمیل
کی کیست - گفت و شــنود هــا
نوشته شده توسط محمدحیدر اختر ناشر رنگین با نصیر مهرین   
چهارشنبه ، 20 ارديبهشت 1396 ، 08:17

 مصاحبۀ محمدحیدر اختر ناشر رنگین با نصیر مهرین (قسمت نخست)مصاحبۀ محمدحیدر اختر ناشر رنگین با نصیر مهرین (قسمت نخست)دیــــورند
خوانندگان محترم. چون در این اواخر بازهم موضوع دیورند سرزبان مطبوعات است، خواستم مصاحبۀ با محترم نصیرمهرین نویسنده وتاریخنگار کشور داشته باشم. این مصاحبه ادامه دارد. خواهشی از شما دارم: اگرپرسش های در بارۀ موضوع دیورند، دارید به آدرس تارنمای رنگین ویا آدرس فیسبوک اینجانب (Haider Akhtar ) بفرستید.
محمدحیدر اختر
•    تاریخنگار و نویسندۀ محترم نصیرمهرین، بازهم قضیۀ مرز میان افغانستان و پاکستان یا خط سرحدی بین دو کشورچاق شده و نظریات مختلف ابراز می شود، شما که ازسالها به اینطرف در بارۀ آن در مصاحبه ها وسخنرانی ها ونوشته های خویش تماس گرفته اید، دلیل داغ  شدن قضیه را در هفته های آخر چگونه بررسی می کنید؟

نصیرمهرین
•    افغانستان شاهد شکل گیری قطب بندی های اجتماعی جدید است. بازتاب آنچه "مسأله" ویا " قضیه" دیورند می نامیم، در این قطب بندی ها چهرۀ خویش را نشان می دهد. نیروی داخلی یی که قدرت اصلی را در ارگ جمهوری هدایت می کند، نیروی که حامد کرزی ویا محمد اشرف غنی را نیز ملعبۀ دست خویش قرار داده اند، در پی ادامه دهی جدی تر موضوع با خواستگاه اجتماعی آن اند. این موضعگیری در گذشته ها هم از طرف دیگران پذیرفته نشده بود. اما چنان هیولای ترسناکی از بحث آن ایجاد نموده بودند که رد ادعا های موهوم، بدتر از کفر وزندیق تاریخی معرفی وسرکوب می شد. اکنون قطب بندی های جدید، در وضعیت روشن نمودن مواضع در زمینه های مختلف قرار گرفته است. بحث داغ موضوع دیورند، کنش ها و واکنش های هفته های پسین از این نیاز برخاسته است.

اختر
•    چرا این خط سرحدی را مخالفین آن قبول ندارند؟
مهرین
•    مخالفین مدعی اند که استعمار بریتانیه  و امیرعبدالرحمان خان، تحت نظر ومدیریت مارتین دیورند، این مرز را تعیین نموده بودند. پس از ایجاد جمهوری اسلامی پاکستان، آن تعهدات نباید رسمیت داشته و باید ملغی باشند. بر بنیاد چنین طرز تلقی سرحدات افغانستان را تا حدودی درنظر می گیرند که مناطق پشتون نشین پاکستان وحتا بیشتر از آن را شامل می شود. استدلال دیگری نیز دارند. مدعی اند که با خط کشی های دیورند، اقوام وقبایل پشتون از هم جدا شده اند. این جدایی باید پایان بپذیرد.
اختر
•     استدلال کسانی که این سرحد را قبول دارند، چیست؟
مهرین
•    پذیرنده گان سرحد کنونی به رغم این که مواضع سیاسی ویا پیشینه های متفاوت و مختلف دارند، می گویند که:
1-    معائــدۀ یاد شده که از طرف مارتین دیورند و امیرعبدالرحمان خان، امضأ شد، پس از او نیز رسمیت یافته است. با وجودیکه بعضی از زمامداران مانند محمد داؤود خان (به ویژه دوبار، یک بار دردوران صدارت خویش وبار دیگر در مرحلۀ نخست ریاست جمهوری) موضوع را زیر سوال قرار داد، اما به گونۀ به آن سیاست پایان داد که رسمیت شناختن خط سرحدی را گواهی می داد. توجه داشته باشیم که خواستگاه سیاسی تشنج زایی با پاکستان وسخن گفتن از حقوق بلوچ ها وپشتون ها، می تواند حاکی از استفادۀ ابزاری- قومی از اختلافات باشد. محمدداؤود چنین رفتاری را آزمود وشکست هم دید.
2-    سرحد کنونی مانند سرحدات سایر کشورها در ملل متحد ثبت اند. حکومت های افغانستان هیچوقت پای تردید موضوع و پیشنهاد تصرف در خاک پاکستان یا خاک های قبلی وپیش از معائدۀ دیورند را در مجمع ملل متحد نکشانیده اند. به نظر من دلیل اش این بوده است که می دانستند، با تمسخر مجامع بین المللی مواجه می شوند.
3-    حکومت پاکستان پس از ایجاد خویش در بخش مناطق پشتون نشین، مراجعه به آرأ مردم آنسوی سرحد را در پیش گرفت. اکثریت پشتون ها، حکومت پاکستان را پذیرفته اند. هرگاه اعتراضی بر نحوۀ ریفراندم ویا رای گیری ها وجود داشته باشد، وظیفۀ خود مردم آن مناطق است که در مبارزات خویش آن را ابراز نمایند.
4-    پشتون های داخل پاکستان، نه تنها نیازی را احساس ننموده اند که به افغانستان بپیوندند، بلکه با بهره مندی از رهبران سیاسی، نظامی و دینی؛ در تقویه پایه های حکومت پاکستان کوشیده اند.
5-    به یاد داشته باشیم زمانی  که طرح فدرالی  در پاکستان عملی شد رهبران پشتون وبلوچ آن طرح، و قانون اساسی آنکشور را بار دیگر پذیرفته اند.
با توجه به نکات بالا، حالی شده است که حق تعیین سرنوشت مردمان آنسوی سرحد به خودشان مربوط است. پس در افغانستان نه درگذشته ونه حالا اشخاص ونهاد های مخالف خط سرحدی دیورند، حق نداشته و ندارند، برای آنها تعیین تکلیف کنند.
اختر
•     نقش اتحاد شوروی از بین رفته در قضیۀ دیورند چگونه بود؟
مهرین
•    واضح بود که در اوضاع جنگ سرد، حضور رقابت های جهانی ومنطقه یی، سران کرملن آن هنگام سیاست تضعیف وزیر فشار نهادن پاکستان وتجزیه آن را ترجیح میدادند. گروه های وابسته به اتحاد شوروی در افغانستان با درک این مشی نیز سیاستی را در پیش گرفته بودند که پاکستان ستیزی بود. داغ نمودن هیاهوی پیرامون خط دیورند و پشتونستان خواهی های تبسم آمیز، نیز به آن سیاست جواب میداد. نتیجۀ آن سیاست غلط این شد که افزون بر امریکا، چین هم که ا دعا های کلان وانقلابی تر داشت، از موضع مخالفت با شوروی به تقویه حکومت های مرتجع پاکستان اشتغال یافت. حکومتی که به سلاح اتومی نیز دست یافت.
اختر
•    آیا درست است که معائدۀ دیورند برای صد سال  بوده است؟
مهرین
غلط محض. برای چه تعیین سرحدی برای صد سال؟
اختر
•    آقای مهرین اگر حکومت افغانستان به خاطر قبول نکردن سرحد مشهور به دیورند، جنگی را به راه بیندازد، عاقبت چه کار خواهد شد. آیا افغانستان توان اینکار را دارد؟
مهرین
•     حکومت افغانستان نه اراده، نه تصمیم ونه جرأت چنان اقدامی را دارد. در چارچوب مشی منطقه یی ایالات متحدۀ امریکا نیز اصطکاک و تضعیف وابسته گان جایی نخواهد داشت. برعکس توجه به سوی روسیه وایران معطوف است.
در پیوند با توانمندی ویا عدم توانمندی طرف افغانستان برای چنان جنگی، بهتر است پیش از بحث جنگ، هدف را طرف توجه قرار بدهیم. حتا اگر افغانستان در خواب هم ببیند که توان توسل به جنگ را یافته است، چنان هدفی دور از پذیرش خرد و دور از نیاز است. این یادآوری برای آن هموطنانی مهم است که   آرزو دارند افغالنستان قوی شود تا خاک های داخل پاکستان را به خود ملحق نماید.
خوب است افغانستنان تقویه شود، اما نه برای جنگ بی لزوم و هدف موهوم وپوچ.
اختر
•    اگر سرحد دیورند از جانب افغانستان پذیرفته شود، مشکلات ما با پاکستان حل می شود؟
مهرین
•    نه خیر. مشکلات با پاکستان قبول کردن ویا نکردن سرحد دیورند نیست. سرحد قبول  شده یی را اگر گروه های احساساتی، غضب آلود وبدخوی طرف افغانستان نپذیرفته اند، بن مایۀ تمام درد سرها از جانب پاکستان نیست. مشکلات ناشی از پاکستان برای افغانسنان از آنجا ناشی شده است که پاکستان، اهداف بزرگتری را در افغانسنان، در جمهوری های آسیای هم سرحد با افغانستان، در دستور کار قرارداده و تقویۀ جبهۀ ضد هند نیز در آن سیاست ناظر است.
برداشت خویش را از اهداف پاکستان چنین در نظرآوریم که نپذیرفتن خط دیورند برای پاکستان تهدیدی را در عرصۀ عمل ایجاد ننموده ونمی نماید. این موضوع را مقامات پاکستانی خوب می دانند. ولی می تواند هیاهوی پوچ قبول نکردن آن، دستاویزی سیاسی در اختیار پاکستان بگذارد. در حالی که افراد وگروه های آمیخته با احساسات قومی، مشکلی برای پاکستان ایجاد ننموده اند، سپاه جنگی آنها یعنی نیروهای تروریستی مانند حزب اسلامی حکمتیار و تحریک اسلامی طالبان، درعمل سپاه پاکستانی و جاده صاف کن های تحقق اهداف شوم پاکستان بودند و استند.
پاکستان تمام افغانستان را می خواهد. ما باید این عمق استراتیژی موجود در پاکستان را تشخیص بدهیم. همه ساختارهای سه گانه، یعنی جنرال های ارتشی، سیاستمداران گردانندۀ دپلوماسی  یا وزارت خارجه یی های پاکستان و روحانیت سیاسی چه شریک در قدرت وچه هم انتحاری وانسانکش، برای بلعیدن  افغانستان هدف مشترک دارند.
به نظر من آنانی که از دیدن ودرک این اهداف آگاهانه چشم پوشی می نمایند، دچار اشتباه بزرگ استند.
اختر
•    یگان وقت شنیده می شود که قبول کردن خط دیورند، یعنی خیانت ملی؟!
مهرین
•    در آغاز بگویم که در اوضاع واحوال ملتهب، بیگانه با استدلال، نبود تحمل، نا آشنا با فرهنگ استدلال؛ آنانی که با فرهنگ تحمیل توهمات وپندارهای خویش خوی گرفته اند، نقد تابوهای پیشینه و تابوشکنی را به باد ناسزا می گیرند. اوضاع کنونی هم نه تنها پرتاب تیرهای مفت ورایگان بی مسؤولیتی را گواه است، بلکه آنها هرچه بیشتر وشدیدترازهرنوع زمینۀ میسرمانند توسل به فرهنگ فحاشی نیز دریغ نخواهند کرد. متأسفانه به دلایل فرهنگی، اجتماعی وتاریخی، جامعۀ آزاردیدۀ ما مدت ها می شود که شاهد چنین تهمت ها است.
خاطره یی را می آورم: کمتر از 20 سال پیش نیمه شبی با یک فرستندۀ رادیویی از شهر تورنتو که ناشرآن هموطن گرامی نصیر خالد بود، پیرامون معائده وموضوع خط دیورند، مصاحبه داشتم. دقایقی پس از ختم مصاحبه همین که سر دربالین نهادم، صدای تلفون به صدا در آمد. آنطرف خانم محترمی پس از ادای جملات مؤدبانه واین که نمرۀ تلفون را همین حالا از آقای نصیر خالد گرفتم، افزود که چرا شما در صحبت های خویش این "خیانت ملی" را مرتکب شدید و از تأئید آن خط گفتید. توضیحاتی دادم وایشان را به ارائۀ استدلال دعوت نمودم.
ویا شاید سال 1999 بود. درهالند بودم. دو تن در برنامه زندۀ صدای امریکا بخش افغانستان صحبت می نمودیم. دقایق پسانتر پاسخ به پرسش ها شروع شد. یک تن از هموطنان از مهمان دومی پرسید که نظر خویش را پیرامون خط دیورند بگوید. آن شخصیت محترم وحقوقدان، در پاسخ گفت که اگر این پرسش را هم آقای مهرین جواب بگوید. برداشت من این بود که هراس داشت چه بگوید.
بیفزایم که اگر موضوع در یک گفتمان با سطح مطرح باشد، در آن صورت مهر وتاپۀ خائن ملی نصیب کسان دیگری می شود که به آن خاک ومردم واقعاً خیانت نموده اند.
بپذیرید که این تابوها در حال شکستن وفرو ریختن اند. آنانی هم که موضوع را جدی! گرفته اند با این مقصد شناخته شده استند که در طول مدت خواستگاه مهم آنرا مصرف اغواگرانۀ داخلی تشکیل داده است.

ادامـــــه دارد





 

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 20 ارديبهشت 1396 ، 09:32
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 208 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.